Bilim dünyası, Mars'ın uydusu Phobos'tan örnekler alarak Dünya'ya getirmeyi amaçlayan iddialı bir uzay görevi için heyecanla bekleyişini sürdürüyor. Görev, başarılı olması halinde, Mars veya uydularından Dünya'daki laboratuvarlarda incelenmek üzere getirilen ilk örnekler olacak.
Japon Uzay Ajansı (JAXA) öncülüğünde yürütülen Mars Uyduları Keşif (MMX) misyonu kapsamında, uzay aracı Japonya'dan fırlatılacak. Aracın Ağustos 2027'de Phobos'a ulaşması hedefleniyor. Bu görevin, Mars'ın uydularının kökenine dair gizemleri çözmesi bekleniyor.
Doğal Tarih Müzesi'nden ve MMX misyonunun örnek analizi sorumlularından Profesör Sara Russell, Phobos'a gidip Dünya'ya örnek getirmeyi başaran bir misyonun henüz gerçekleştirilmediğini belirtti. Russell, bu görevin oldukça iddialı ve heyecan verici olduğunu ifade etti. Güneş sisteminin iç kısımlarında bulunan üç uydudan ikisi olan Phobos ve Deimos, yaklaşık 20 km ve 10 km çapında, düzensiz şekilli küçük cisimlerdir.
MMX uzay aracı, Mars'a yaklaştığında önce Deimos'u inceleyecek, ardından Phobos'a odaklanacak. Görevin en zorlu aşamalarından biri, yüzeye bir keşif aracı indirmek olacak. Russell, daha önce bu kadar küçük bir uyduya keşif aracı indirilmediğini ve Mars gibi devasa bir gezegenin yakınında bulunan Phobos'un düşük yerçekiminin inişi zorlaştırdığını vurguladı. Gezici araç, MMX'in iniş yapabileceği bir alan bulmaya çalışacak.
Yüzeye inişin ardından robotik bir kol ve iki örnekleme cihazı kullanılarak ay tozundan örnekler alınacak. Bu materyaller küçük bir kapsüle yerleştirilecek ve 2031'de Güney Avustralya'daki Woomera çölüne iniş yapması planlanıyor. Leicester Üniversitesi'nden Dr. Chrysa Avdellidou, alınan malzemenin miktarının az olacağını (sadece 10 gram) ancak tek tek taneler üzerinde bile kapsamlı çalışmalar yapılabileceğini belirtti.
Bilim insanları, bu örneklerin Mars'ın uydularının kökenine dair iki ana hipotezi aydınlatacağına inanıyor. İlk hipotez, Mars'ın erken tarihinde meydana gelen bir çarpışma sonucu oluşan enkazdan uyduların meydana geldiği yönünde. İkinci hipotez ise, uyduların Güneş Sistemi'nin dışından gelip Mars'ın çekimine kapılmış iki başıboş asteroit olduğu görüşünü savunuyor. Russell, örneklerin kimyasal bileşiminin ve mineral yapısının incelenmesiyle bu iki hipotezden hangisinin doğru olduğunun hızla anlaşılabileceğini söyledi.
Ayrıca, Phobos'un Mars yüzeyine yakınlığı nedeniyle, Mars yüzeyindeki çarpışmalardan kaynaklanan taneciklerin uydunun içine yerleşmiş olabileceği ve bu örneklerin Mars'ın bileşimi ve tarihi hakkında doğrudan bilgi verebileceği de öngörülüyor. Mars'tan Dünya'ya malzeme getirme hedefi, uzay bilimcileri için uzun süredir devam eden bir amaç olarak biliniyor. NASA'nın Perseverance gezici aracı Mars'tan örnekler toplasa da, bu örnekleri Dünya'ya getirecek görev finansman sorunları nedeniyle fiilen iptal edildi. Çin'in de benzer bir Mars örnekleme misyonu bulunuyor.
Mars meteoritleri, asteroit çarpmaları sonucu Mars yüzeyinden kopup Dünya'ya ulaşan parçalar olsa da, nadir görülmeleri ve Dünya atmosferiyle etkileşimleri nedeniyle bilim insanları, bozulmamış örnekler elde etmek için doğrudan görevlere büyük önem veriyor. MMX uzay aracının fırlatılması, 20 Ekim günü yerel saatle 04.41'de (19 Ekim, TSİ 22.41'de) Tanegashima Uzay Merkezi'nden gerçekleştirilecek.
