ABD Nüfus Sayım Bürosu ekonomistleri tarafından hazırlanan yeni bir çalışma, üretken yapay zekanın işgücü piyasasındaki etkilerini inceledi. “Kırılmanın Ortasında Mezun Olmak: Yapay Zekâdan Etkilenen Üniversite Bölümlerinin İş Gücü Piyasası Çıktıları” başlıklı araştırma, yaklaşık 6 milyon 665 bin mezun kaydını analiz etti.
Araştırmaya göre, büyük dil modellerinin yaygınlaşması, özellikle bilgisayar bilimleri ve ilgili alanlardan mezun olanlar için ekonomik kriz dönemlerindekine benzer sert bir iş piyasası koşulu yarattı. Çalışma, büyük dil modellerinin yaklaşık dört yıl önce yaygınlaşmasından bu yana mezunların ekonomik durumundaki değişimi resmi kayıtlar üzerinden inceledi.
Araştırmacılar, lisans bölümlerinin yapay zekâdan etkilenme oranlarını belirlemek amacıyla, “Yapay zekâ bu görevi tamamlamak için gereken zamanı en az yarıya indirebilir mi?” sorusuna odaklandı. Bu soruya verilen “evet” yanıtı, ilgili bölümün yapay zekâya maruz kaldığı şeklinde değerlendirildi. 2016-2024 yılları arasında ABD'de lisans mezunu olanların işgücü piyasası sonuçları incelenerek, mezunların çalıştığı meslekler için “yapay zekâya maruz kalma” ölçütü oluşturuldu ve bu mezunların istihdam ve kazanç geçmişleri takip edildi.
Araştırmada, lisans bölümleri ‘yapay zekâdan en çok ve en az etkilenenler’ olarak sıralandı. Bilgisayar bilimleri, muhasebe, gazetecilik ve mühendislik gibi bölümler en çok etkilenen alanlar olarak öne çıkarken; hemşirelik ve eğitim bölümleri en az etkilenenler arasında yer aldı. ChatGPT öncesi döneme kıyasla yapay zekâdan olumsuz etkilenen bölümlerden mezun olanların ilk işe girme olasılığında yüzde 5, başlangıç maaşlarında ise yüzde 13 oranında düşüş gözlemlendi. Bu kazanç kaybının büyüklüğünün, ciddi bir ekonomik durgunluk döneminde işgücü piyasasına giren mezunların yaşadığı kayıplarla karşılaştırılabilecek düzeyde olduğu belirtildi.
Son yıllarda büyük dil modellerindeki ve üretken yapay zekâdaki hızlı gelişmeler, yazılımların kendi başına gerçekleştirebildiği görevlerin kapsamını genişletti. Önceki otomasyon gelişmelerinin daha çok öngörülebilir fiziksel veya rutin büro işlerini hedef alırken, üretken yapay zekânın bilgi işleme, iletişim ve rutin olmayan bilişsel faaliyetler gibi yüksek beceri gerektiren ve üniversite mezunlarının yoğun olarak çalıştığı alanlara da uzandığı vurgulandı.
En Çok Etkilenen 10 Bölüm:
- Bilgisayar Bilimleri
- Bilgisayar Mühendisliği
- Bilgisayar ve Bilgi Sistemleri
- İstatistik
- Elektrik Mühendisliği
- İşletme Ekonomisi
- Gazetecilik
- Muhasebe
- Finans
- Fizik
En Az Etkilenen 10 Bölüm:
- Hemşirelik
- Öğretmenlik
- Tıbbi Teknikerlik
- Ekoloji
- Ulaştırma Bilimleri ve Teknolojileri
- Zooloji
- Sosyal Hizmetler
- Fizyoloji
- Beslenme Bilimleri
- Görsel ve Sahne Sanatları
