Avustralya'nın Queensland eyaletinde süs bitkisi olarak yetiştirilen Afrika lale ağacının (Spathodea campanulata) hızla yayılması, bölge ekosistemi için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Gösterişli turuncu çiçeklere sahip olan bu tropikal Afrika kökenli ağaç, yerli arılar üzerinde ölümcül etkilere neden olabiliyor.
Uzun yıllar boyunca süs bitkisi olarak tercih edilen ve 24 metreye kadar uzayabilen Afrika lale ağacı, zamanla bahçelerden doğal alanlara yayılarak bölgenin yerli bitki örtüsünü tehdit etmeye başladı. Özellikle dere kenarları, su kıyıları ve bozulmuş yağmur ormanlarında yoğunlaşan ağaç, istilacı tür olarak sınıflandırıldı.
Yapılan araştırmalar, Afrika lale ağacının çiçeklerinin yerli iğnesiz arılar için zehirli olabileceğini ortaya koydu. Brezilya'daki Federal Bahia Üniversitesi'nde gerçekleştirilen bir çalışmada, toplanan çiçeklerde çok sayıda ölü böcek tespit edildi. Bu böceklerin büyük çoğunluğunun arılar ve yakın akrabalarından oluştuğu belirlendi. Araştırmacılar, çiçeklerde böcekler üzerinde öldürücü etki gösterebilecek toksik bileşiklerin bulunabileceği ihtimalini değerlendirerek, ağacın dikilmemesi gerektiğini vurguladı.
Afrika lale ağacının tohumlarının rüzgar ve suyla taşınması, kök sürgünleriyle çoğalması ve bahçe atıklarının doğal alanlara bırakılması gibi faktörler, türün hızla yayılmasına neden oluyor. Yetkililer, tek bir ağacın bile yeni bir istilayı başlatabileceği konusunda uyarıyor. Yerli arı popülasyonundaki azalmanın, bitkilerin tozlaşmasını ve ekosistemin yenilenmesini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Bu gelişmeler üzerine Queensland yönetimi, Afrika lale ağacını Biyogüvenlik Yasası kapsamında kategori 3 kısıtlı istilacı bitkiler arasına dahil etti. Bu sınıflandırma ile birlikte ağacın satılması, başkalarına verilmesi ve doğal ortama bırakılması yasaklandı. Kurallara uymayanlara para cezası uygulanabileceği duyurulurken, özellikle doğal alanlara yakın bölgelerdeki ağaçların kaldırılması tavsiye ediliyor. Kontrol çalışmaları kapsamında ağaçların fiziksel yöntemlerle sökülmesinin yanı sıra uygun herbisit uygulamalarının da kullanılabileceği ifade edildi.
