Özbekistan'da gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda, 4 bin yıllık bir çocuk iskeleti üzerinde insanlık tarihinin bilinen en eski kafatası ameliyatı örneklerinden birine rastlandı. Yaklaşık 5 yaşında hayatını kaybettiği düşünülen çocuğun kafatasında, 'trepanasyon' adı verilen cerrahi müdahalenin izleri tespit edildi.
Bilim insanları tarafından yapılan incelemelerde, çocuğun kafatasında taş veya kemikten yapılmış aletlerle açıldığı düşünülen bir deliğin bulunduğu belirlendi. Tarih öncesi dönemlerde uygulanan trepanasyon yönteminin, çeşitli rahatsızlıkların tedavisi amacıyla kullanıldığı biliniyor.
Uzmanlar, bu tür cerrahi müdahalelerin migren, epilepsi gibi nörolojik rahatsızlıkların yanı sıra, dönemin inanç sistemleriyle ilişkili ritüeller kapsamında da gerçekleştirilmiş olabileceği görüşünü dile getiriyor. Bu bulgu, söz konusu ameliyatın bilinen en eski çocuk vakalarından biri olarak öne çıkıyor.
Kazılarda bulunan iskeletin, yaklaşık üç yaşında hayatını kaybeden başka bir çocukla birlikte gömüldüğü de saptandı. Mezarın yapısı ve gömme geleneği, dönemin toplumsal yaşamına ışık tutması beklenen önemli veriler sunuyor. Kalıntılar, Özbekistan'daki Erken Tunç Çağı'na ait Carkutan yerleşim alanında gün yüzüne çıkarıldı. Bu bölgenin, Oksus Uygarlığı'nın önemli merkezlerinden biri olduğu belirtiliyor.
