Fransa'nın güneyindeki Saint-Paul-lez-Durance'da inşa edilen Uluslararası Termonükleer Deneysel Reaktör (ITER) projesinde ilk plazma deneylerinin başlangıç tarihi 2034 yılına ertelendi. Reaktör bileşenlerindeki teknik aksaklıklar ve yapısal kusurlar nedeniyle yaşanan gecikmenin projeye yaklaşık 5 milyar euro ek maliyet getirmesi bekleniyor.
Avrupa Birliği, ABD, Çin, Rusya, Japonya, Hindistan ve Güney Kore gibi 35 ülkenin ortaklığıyla yürütülen proje, Güneş'teki enerji üretim mekanizması olan nükleer füzyonu yeryüzünde gerçekleştirmeyi hedefliyor. Tamamlandığında yaklaşık 23 bin ton ağırlığa ulaşması beklenen tesis, uluslararası ortaklarca üretilen özel parçalardan oluşuyor.
Projenin başlangıçta 2010'lu yılların ortası olarak belirlenen ilk operasyonel hedefleri, reaktörün merkez bileşenlerinde tespit edilen mikro çatlaklar nedeniyle ertelenmişti. 2021 yılı sonunda yapılan helyum sızdırmazlık testleri, vakum odasının termal kalkanında sızıntı olduğunu ortaya koydu. Yapılan teknik incelemelerde, gerilmeli korozyon çatlakları saptandı. Güvenlik risklerini önlemek amacıyla ITER yönetimi, termal kalkana ait yaklaşık 23 kilometrelik soğutma borusu şebekesinin tamamını sökerek paslanmaz çelik borularla değiştirme kararı aldı.
ITER Genel Direktörü Pietro Barabaschi tarafından duyurulan yeni çalışma takvimine göre, deneylerin başlangıcı 2034 yılına revize edildi. Bu durum, projenin ilk planlanan takvimine kıyasla toplam gecikme süresini yaklaşık 18 yıla ulaştırdı. Uzmanlar, onarım ve montaj süreçlerinin devam ettiğini bildirdi. Reaktör çukuruna yerleştirilen modül sayısı ve vakum odası sektörünün sevkiyatıyla reaktör çekirdeğine ait temel bileşenlerin sahaya sevkiyatı tamamlandı.
