Avusturya Bilimler Akademisine bağlı CeMM Moleküler Tıp Araştırma Merkezi ve Viyana Üniversitesi'nin ortak çalışması, insan organlarının farklı yaşlanma hızlarına sahip olduğunu ortaya koydu. Nature Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada, yapay zeka destekli geliştirilen 'doku saatleri' kullanılarak doku örneklerinin mikroskobik görüntülerinden organların biyolojik yaşları hesaplandı.
Genotip-Doku İfadesi Projesi (GTEx) kapsamında 983 bireyden alınan 25 binden fazla yüksek çözünürlüklü dijital doku görüntüsü incelendi. Bilgisayarlı görü modelleri, doku yapısındaki değişimlerin kronolojik yaştan ziyade biyolojik yaşlanma ile doğrudan ilişkili olduğunu belirledi. Geliştirilen doku saatleri, organların biyolojik yaşını ortalama 4,9 yıllık hata payıyla tahmin edebildi.
Çalışma sonuçlarına göre, akciğer, böbrek, pankreas ve böbrek üstü bezleri gibi organlar 20 ila 40 yaşları arasında erken yaşlanma belirtileri gösterebilirken, diğer dokular farklı yaşlanma süreçleri izledi. Rahim dokusunda ise özellikle menopoz döneminde belirgin yaşlanma izleri tespit edildi. Böbrek yetmezliğinin birden fazla dokuda, diyabetin ise özellikle pankreasta yaşlanmayı hızlandırdığı kaydedildi.
Araştırmacılar, dokulardaki yaşlanma izlerini kan örnekleriyle eşleştirerek, yalnızca kan tahliliyle organ bazlı biyolojik yaş tahmini yapabilen modeller geliştirdi. Kan tabanlı bu göstergelerin Alzheimer, Crohn, kistik fibrozis, vaskülit, diyabet ve inme gibi hastalıklarla ilişkili yaşlanma kalıplarını tespit edebildiği açıklandı. Gelecekte benzer yöntemlerin, rutin kan testleriyle organ sağlığını ve hastalık süreçlerini takip etmek amacıyla kullanılabileceği değerlendirilmektedir.
