Çin'de, 'göksel çukur' anlamına gelen 'tiankeng' olarak adlandırılan devasa obruklarda, bilim dünyasının daha önce tanımlamadığı bitki ve hayvan türlerini barındırabilecek el değmemiş ormanlar keşfedildi.
Mayıs 2022'de Leye ilçesinde tespit edilen 306 metre uzunluğunda, 150 metre genişliğinde ve 192 metre derinliğindeki bir obruğun tabanına inen araştırmacılar, 40 metreye varan ağaçlar ve yoğun bir bitki örtüsüyle karşılaştı. Keşif ekibinin lideri Chen Lixin ve Çin Jeolojik Araştırmalar Kurumu uzmanları, bu tür alanların yeni türler barındırma potansiyeli taşıdığını belirtti.
Daha önce, 2016 yılında yaklaşık 600 metre derinliğindeki Dashiwei Tiankeng obruğuna inen Çin Bilimler Akademisi Guangxi Botanik Enstitüsü'nden Tang Jianmin, nesli tehlike altındaki bazı bitki türlerini gözlemlemişti. Jianmin'in değerlendirmeleri, bu derin çukurların dış etkenlerden izole edilmiş özel yaşam alanları sunduğunu ortaya koydu.
2024 yılında Chinese Journal of Plant Ecology dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, bu obruklardaki bitkiler, kısıtlı güneş ışığına rağmen yapraklarında yüksek oranda mineral besinleri biriktirerek hızlı büyüme sağlıyor. Toplam 64 bitki türünü inceleyen çalışmada, bu adaptasyonun nedenleri aydınlatıldı.
Milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerde, kireç taşının yer altı sularıyla erimesi ve oluşan mağara tavanlarının çökmesiyle meydana gelen tiankeng'ler, nemli mikroiklimleri sayesinde canlılar için doğal sığınak işlevi görüyor. Dünya genelindeki yaklaşık 300 tiankeng'in büyük çoğunluğu Çin'de bulunuyor.
Tang Jianmin ve ekibinin bölgede yürüttüğü çalışmalarda koruma altındaki 72 yabani bitki türü belirlendi. Uzmanlar, sarp coğrafyaları sayesinde korunan bu hassas ekosistemlerin, artan turizm faaliyetleri ve yer altı sularının zarar görmesi gibi insan kaynaklı tehditlerle karşı karşıya kaldığına dikkat çekerek bütüncül koruma çağrısında bulunuyor.
