Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, Türkiye'nin ilk Ay görevi kapsamında geliştirilen 'Ay Uzay Aracı Projesi'nde gelinen son durumu duyurdu. TÜBİTAK SAGE'de düzenlenen 'Ay Araştırma Programı Basın Toplantısı'nda konuşan Bakan Kacır, önemli bir eşiğin aşıldığını belirtti.
Bakan Kacır, Ay'a erişim amacıyla üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlanan uzay aracının, sistem seviyesi çevresel testleri için TUSAŞ'a bağlı Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne (USET) gönderildiğini açıkladı. Türkiye'nin ilk derin uzay görevine yönelik bu adımın hayırlı olmasını dilediğini ifade eden Kacır, teknolojideki değişimlerin ülkeye stratejik avantajlar sunduğunu ve 'kritik teknolojilerde tam bağımsız Türkiye' hedefine emin adımlarla ilerlediklerini vurguladı. Bu vizyonun ilk örneklerinin savunma sanayisinde görüldüğünü, uzay teknolojilerinde de benzer bir fırsat penceresi olduğunu belirtti.
Son 20 yılda fırlatma maliyetlerindeki düşüşün uzay çalışmalarını birkaç ülkenin tekelinden çıkardığını dile getiren Kacır, uzayın artık ülkelerin söz sahibi olabildiği, tarımdan sağlığa, haberleşmeden bilgi teknolojilerine kadar farklı alanlarda yeni çözümlerin geliştirildiği bir saha haline geldiğini anlattı. Uzayın bilimsel keşiflerin yanı sıra teknolojik üstünlük, ekonomik rekabet ve stratejik bağımsızlık mücadelesi alanlarından biri olduğunu belirten Kacır, 'Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştiren, bilim ve teknolojide küresel iddia sahibi bir ülke olarak Türkiye'yi, uzayın sunduğu fırsatlardan en üst düzeyde yararlanan ülkeler arasına taşımakta kararlı olduklarını söyledi. Bu vizyonun, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde son 23 yılda inşa edildiğini, insan kaynağına yatırım yapılarak, altyapıların geliştirilerek ve kritik kabiliyetlerin yerlileştirilerek Türkiye'nin kendi uydularını tasarlayan, üreten ve işleten sayılı ülkeler arasına girdiği kaydetti.
Gerçekleştirilen her projenin yeni kabiliyetler kazandırdığını belirten Kacır, yüksek hızlı veri iletim kapasitesi ve esnek kapsama özelliklerine sahip, afet iletişimi, kamu hizmetleri ve güvenli haberleşme ihtiyacına cevap verecek TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başlandığını bildirdi. Ayrıca, yeni nesil takım uyduları İMECE-2 ve İMECE-3 ile daha geniş alanları görüntüleyebilen ve daha sık veri alabilen bir yer gözlem uydusu mimarisi oluşturulması yönünde adımlar atıldığını ekledi. İnşa edilen teknoloji ekosistemiyle uzayın sunduğu fırsatlardan yararlanmaya ve uzay teknolojilerini ülkenin kalkınmasının itici gücü haline getirmeye kararlı olduklarını vurguladı.
Milli Uzay Programı'nın en iddialı ve zorlu hedeflerinden birinin Ay Araştırma Programı olduğunu altını çizen Kacır, bugüne kadar yalnızca 8 ülkenin Ay görevi gerçekleştirdiğini hatırlattı. Türkiye'nin kendi mühendislik kabiliyetleriyle Ay görevi gerçekleştiren 9. ülke olmayı hedeflediğini belirtti. 2027'nin ilk aylarında fırlatılması planlanan Ay Uzay Aracının, yaklaşık 2 aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre irtifada görev yörüngesine ulaşmasının öngörüldüğünü, burada en az 3 ay operasyon yürütüleceğini ve görev performansına bağlı olarak bu sürenin 1,5 yıla kadar uzatılabileceğini aktardı. Görev süresince Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay'ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek. Yerli olarak geliştirilen bilimsel ekipmanlarla Ay'daki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler gerçekleştirilecek.
Uzay aracının, bilimsel çalışmaların ardından kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine ulaştırılmasının hedeflendiğini belirten Kacır, kendi imkanlarıyla geliştirilen Hibrit İtki Sistemi'nin bu görevin kritik unsurlarından biri olacağını söyledi. Bu sistemin, yörünge yükseltme manevralarında ve görevin son aşamasında Ay yörüngesinden çıkarma ateşlemelerinde kullanılacağını ifade etti. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay uzay aracının yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla tamamlandığını sözlerine ekledi.
