Türkiye'de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemeler 1 Kasım'da yürürlüğe girecek. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik gereği, sosyal medya platformlarında yaş doğrulaması zorunlu hale getirilecek. Bu düzenleme ile 15 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açması engellenecek, 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar ise belirli güvenlik ve kullanım sınırlamalarıyla platformları kullanabilecek.
Yönetmeliğe göre, sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hesap hizmeti sunamayacak. 1 Kasım'dan itibaren yeni hesap açacak tüm kullanıcıların yaşlarını doğrulaması gerekecek. Bu doğrulama sonucunda 15 yaş altı olduğu tespit edilen kişilerin hesap oluşturmasına izin verilmeyecek. Düzenleme öncesinde açılmış mevcut hesaplar da denetim kapsamına alınacak. 31 Mart 2027'ye kadar sürecek yaş doğrulama sürecinde 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları, bilgilendirme sonrası kapatılacak. İtiraz edilmeyen hesaplardaki veriler silinecek, itiraz durumunda ise başvuru sonuçlanana kadar veriler muhafaza edilecek.
Yeni yaş doğrulama sisteminin merkezinde e-Devlet üzerinden oluşturulacak bir yaş doğrulama belirteci yer alacak. Kullanıcılar öncelikle e-Devlet sistemi ile kimliklerini doğrulayacak. Ardından Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hizmeti aracılığıyla dijital bir belirteç oluşturulacak. Bu belirteç sosyal medya platformlarına iletilerek kullanıcının yaş grubunun kontrol edilmesi sağlanacak. 15 yaşından küçüklerin hesap açması engellenirken, 15-17 yaş grubundakiler çocuklara özel kurallar çerçevesinde hesaplarını kullanabilecek. Bu süreçte sosyal medya şirketlerine kullanıcının kimlik numarası, adı, soyadı veya doğum tarihi gibi kişisel bilgilerinin aktarılmayacağı belirtildi. Dijital belirteç sadece kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 18 yaşını aşıp aşmadığını gösterecek.
Platformlar, ilk doğrulamanın ardından kendi teknolojik araçlarıyla da ek yaş kontrolleri yapabilecek. Bir hesabın beyan edilen yaş grubundan farklı bir kişi tarafından kullanıldığına dair makul bir şüphe oluşması halinde, hesap geçici olarak askıya alınabilecek ve kullanıcıdan yeniden e-Devlet doğrulaması talep edilebilecek. Mevcut hesaplar için tanınan geçiş süresi 31 Mart 2027'de sona erecek. Bu tarihe kadar mevcut hesap sahiplerinin yaş doğrulaması yapması gerekecek. 15 yaşından küçük olduğu belirlenen hesaplar kapatılırken, 15-17 yaş grubundakilerin hesapları çocuklara yönelik yeni kısıtlamalara tabi olacak.
18 yaşından küçük kullanıcılar için "çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet" modeli uygulanacak. Bu hesaplar varsayılan olarak gizli kalacak ve kamuya açık hale getirilemeyecek. Çocuk hesaplarında canlı yayın yapılamayacak, takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapalı olacak. Ayrıca, çocuk kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek ve mesajlaşmalarda "görüldü" bilgisi kullanılamayacak. Çocukların hesaplarının başka kullanıcılara önerilmesi ve telefon rehberleriyle eşleştirilmesi de engellenecek.
Yönetmelik kapsamında, çocukların sosyal medyada geçirdiği süreyi artıran "sonsuz kaydırma" gibi tasarım özellikleri de kısıtlanacak. Çocuk hesaplarında kişiselleştirilmiş reklam gösterimi yapılmayacak. Platformlar, çocukların profil ve paylaşımlarının ekran görüntüsünün alınmasını önleyecek teknik tedbirler geliştirecek. Çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltmaya yönelik filtreleme ve içerik öneri sistemleri de uygulanacak. Sosyal medya şirketlerine, ebeveynlerin kullanabileceği kontrol sistemleri oluşturma yükümlülüğü getirildi. Bu sistemler aracılığıyla ebeveynler, çocuklarının gizlilik ve hesap ayarlarını yönetebilecek, kullanım sürelerini takip edebilecek ve harcama limitleri belirleyebilecek.
