Kuzey Afrika'nın çöl bölgelerinde yaşayan ve geçmişte kontrolsüz avlanma ile yaşam alanlarının kaybı nedeniyle doğada nesli tükenmiş kabul edilen kılıç boynuzlu oriks türünün yeniden hayata döndürülmesi için başlatılan proje başarıyla sonuçlandı. Türün son yabani bireyleri 1980'lerin sonunda Çad'da görülmüş ve Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından 2000 yılında 'Doğada Nesli Tükenmiş' kategorisine alınmıştı.
Abu Dabi Çevre Ajansı, Çad Hükümeti ve Sahara Conservation iş birliğiyle 2014 yılında hayata geçirilen proje kapsamında, dünyanın çeşitli hayvanat bahçeleri ve koruma kuruluşlarından toplanan oriksler, genetik çeşitliliği sağlamak amacıyla Çad'a taşındı. Projenin ilk adımı olarak 2016 yılında Abu Dabi'den 25 oriks, Ouadi Rime-Ouadi Achim Yaban Hayatı Koruma Alanı'na yerleştirildi. Uydu tasmaları ve saha ekipleri aracılığıyla takip edilen bu hayvanların doğadaki yaşamları, hareketleri ve üreme süreçleri yakından izlendi. İlk yavru, Aralık 2016'da dünyaya gelerek projenin olumlu gidişatını gösterdi. Bu ilk adımdan sonraki yıllarda bölgeye toplam 285 oriks daha nakledildi.
Koruma çabaları meyvesini verdi ve 2023 yılına gelindiğinde, doğada dünyaya gelen yavru sayısı 500'ü aştı. Bu durum, yabani oriks popülasyonunun 600'ün üzerine çıkmasını sağladı ve proje için belirlenen 500 hayvanlık hedefi de aşmış oldu. Yeniden doğaya salınan orikslerin hayatta kalma oranının %85'in üzerinde olduğu belirtildi.
Orik popülasyonundaki bu önemli artış, türün koruma statüsünün de güncellenmesine yol açtı. IUCN, 11 Aralık 2023 tarihinde kılıç boynuzlu oriksin statüsünü 'Doğada Nesli Tükenmiş'ten 'Tehlikede' seviyesine yükseltti. Bu gelişme, onlarca yıl boyunca doğada görülmeyen bir türün yeniden doğal yaşam alanında varlığını sürdürebildiğini gösteriyor.
Çad'daki bu başarılı koruma çalışmaları, sadece kılıç boynuzlu oriksle sınırlı kalmadı. Addaks, dama ceylanı ve Kuzey Afrika deve kuşu gibi bölgedeki diğer nesli tehlike altındaki türlerin korunmasına yönelik çalışmalar da programa dahil edildi. Yetkililer, elde edilen olumlu sonuçların ardından benzer yeniden doğaya kazandırma projelerinin Kuzey Afrika'daki diğer koruma alanlarına da yaygınlaştırılmasını hedeflediklerini açıkladı.
