Londra'daki nöroşirürjiyenler, 48 yaşındaki bir hastanın beyin tümörünü yapay zeka (AI) desteğiyle başarıyla çıkararak görme yetisini kurtardı. Sağlık yetkililerinden alınan bilgiye göre, bu operasyon dünya üzerinde gerçekleştirilen ilk AI destekli beyin tümörü ameliyatı olma özelliğini taşıyor.
Ameliyat, Mayıs ayında University College London Hastaneleri NHS Vakıf Güvenliği'ne bağlı Ulusal Nöroloji ve Nöroşirürji Hastanesi'nde (NHNN) gerçekleştirildi. Ancak hastanın iyileşme süreci nedeniyle detaylar Perşembe gününe kadar gizli tutuldu. Hastanın adı R.H. olarak açıklandı.
Ameliyat sırasında cerrahi ekip tam kontrolü elinde tutarken, AI sistemi canlı kamera görüntülerini analiz ederek Hibbert'ın hipofiz bezindeki 11 mm'lik tümörün yakınındaki kaçınılması gereken sinirler ve kan damarları gibi kritik yapıları belirlemeye yardımcı oldu. Hibbert, ameliyat sonrası bir hafta içinde gözlük veya baston kullanmadan net görebildiğini belirtti.
Hibbert, daha sonra müşteri hizmetleri yöneticisi olarak işine geri döndü. Yapay zeka teknolojisi, cerrahların önemli yapıları renk kodlayarak beyindeki minik anatomiyi tanımlamasına yardımcı oluyor. Hastanenin daha önce araştırma aracı olarak kullandığı bu teknoloji, ilk kez bir hasta üzerinde kullanıldı. Görme yetisini kontrol eden hipofiz bezi, kan damarları ve sinirler birbirine çok yakın konumda bulunuyor. Sağlık yetkilileri, milimetrik hataların bile körlük, felç veya ölüme yol açabileceğini belirtti.
UCL'de robotik ve yapay zeka alanında doçent ve AI sisteminin teknik lideri Dr. Sophia Bano, sistemin yüzlerce cerrahi videodan öğrenerek bir cerrahın yıllarca karşılaşabileceği cerrahi örneklerine maruz kaldığını söyledi. Sistem, hassas prosedürler sırasında cerraha destek olmak amacıyla kritik anatomiyi, cerrahi aletleri ve doku etkileşimlerini gerçek zamanlı olarak tanımaya yardımcı olmak üzere tasarlandı.
Başlangıçta ameliyatsız yönetilen Hibbert'ın semptomları, 2024 yılındaki teşhisinden bu yana şiddetlenmişti. Bunlar arasında şiddetli hormon dengesizliği ve görme sorunları yer alıyordu. Sağlık yetkilileri, ameliyat olmasaydı Hibbert'ın körlük riskiyle karşı karşıya kalacağını belirtti. Bedfordshire'dan gelen Hibbert, NHNN'nin 1859'da dünyanın ilk özel nöroşirürji hastanesi olarak kurulduğunu ve bu nedenle aynı hastanenin AI destekli nöroşirürji alanında ilkleri gerçekleştirmesinin kendisi için anlamlı olduğunu ifade etti.
Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) inovasyon bilimsel direktörü ve ameliyatı klinik bir denemenin parçası olarak finanse eden Prof. Mike Lewis, bu öncü cerrahinin, gelişmiş yapay zekanın cerrahlara destek verme ve hasta bakımını iyileştirme potansiyelini vurguladığını söyledi.
