Çorum'un Ortaköy ilçesinde yer alan Şapinuva Antik Kenti'nde yürütülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 3 bin 400 yıllık anıtsal bir yapının işlevi araştırılıyor. Döneminin önemli dini, askeri ve ekonomik merkezlerinden biri olan Şapinuva'da bulunan yaklaşık 4 bin tablet, 3 bin 500 yıl önceki Hitit devletinin idari yapısı, halkın yaşamı ve kültürel özellikleri hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Hititlerin Hattuşa'dan sonraki önemli kentlerinden Şapinuva'da 1990 yılında başlayan kazı çalışmaları, Hitit Üniversitesi bünyesinde sürdürülüyor. Çorum Belediyesi'nin de desteklediği bu kazılarla, Hititlere ait henüz bilinmeyen yönlerin aydınlatılması hedefleniyor. Kazı Başkanı ve Hitit Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Önder İpek başkanlığındaki 2024 yılındaki çalışmalarda, L şeklinde odalara sahip yeni bir binanın keşfedildiği ve yapının işlevinin belirlenmesi için çalışmaların devam ettiği bildirildi.
Üç yıllık bir çalışmayla ana hatları ortaya çıkarılan yapının gizemini çözmek amacıyla arkeologların yanı sıra Hititçe uzmanı filologlar, restorasyon ve konservasyon uzmanları, jeologlar, arkeobotanik ve zooarkeoloji uzmanları da görev alıyor. Kazı Başkanı Önder İpek, arkeolojik incelemeler ve karbon testleri sonucunda yapının milattan önce 1380'li yıllarda inşa edildiğini tespit ettiklerini belirtti. İpek, Şapinuva'nın önemli bir Hitit kenti olduğunu ve 1990'da başlayan kazıların 36 yıldır kesintisiz sürdüğünü vurguladı. Kazılar sayesinde Hitit Kralı II. Tuthaliya'nın eşiyle birlikte bu kente geldiğini ve kentin bir dönem Hititlere başkentlik yaptığını öğrendiklerini aktardı. Kralın geldiği dönemde anıtsal binalar inşa edildiğini ve önceki yıllarda da bu tür yapıların ortaya çıkarıldığını belirten İpek, kendi ekiplerinin bu anıtsal binaların kuzeydoğusunda çalıştıklarını ifade etti.
2024 yılında jeofizik çalışmalarıyla yer altında büyük bir yapı tespit ettiklerini anlatan İpek, 5x5 metrelik bir alanla başladıkları kazıda ilk yıl yapının yaklaşık yüzde 20'sini açığa çıkardıklarını söyledi. 2025 ve bu yıl yapılan kazılarda yapının büyük ölçüde ortaya çıkarıldığını dile getiren İpek, şunları kaydetti: "Üç yıllık çalışmada dış duvarlarını takip ettik ve binayı da hemen hemen tespit ettik. Bazı yerlerde iç mekanlara, odalara girmeye başladık. Bu sene odaların içindeyiz. Bu çalışmalarla binanın fonksiyonunun ne olduğunu öğreneceğiz. Burada bulacağımız bazı arkeolojik malzemeler binanın fonksiyonu hakkında veri verecek. Şu ana kadar bu binanın bir kamu yapısı, tapınak ya da idari bina olup olmadığını henüz söyleyemiyoruz. İç odalarda yapacağımız çalışmalarla bunu bu sene ortaya koyacağız."
KURBAN İZLERİNE RASTLANDI
Yapıda geçen yıl uzun, L biçimli odalar bulunduğunu ifade eden İpek, bu yıl bu odaların simetrisinin de keşfedildiğini belirtti. İpek, "2025'te bu odada tabana yakın bir kısımda taş döşeme ve üzerinde başı olmayan bir kuzu ya da keçi yavrusu gibi bir hayvanın iskeletini bulduk. Hangi hayvana ait olduğunu tespit etmek için çalışmalar sürüyor. Bu yılki çalışmalarda da diğer 'L' şeklindeki odada bir sığır kafatası bulundu. Yine bir taş döşeme üzerine konulmuş. Yazılı kaynaklardan, bu yapılarda tadilat yapıldığında kurban kesildiğini biliyoruz. Biz de yazılı kaynaklara paralel olarak bulduğumuz hayvan gövdesi ve kafatasının bu binanın evrelerinde kurban edildiğini düşünüyoruz. Bu binada birkaç evre gördük." dedi.
