Yemen'e bağlı Sokotra Adası'nın zirvelerinde yetişen, kendine özgü görünümü ve kırmızı öz suyuyla bilinen 500 yıllık Ejderha Kanı Ağaçları, iklim krizi ve insan kaynaklı baskılar nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Ters koni şeklindeki gövdeleri ve kana benzeyen koyu kırmızı bir madde salgılayan kabuklarıyla tanınan bu nadir ağaçlar, UNESCO tarafından 2008 yılında Dünya Mirası Alanı ilan edilen Sokotra Adası'nın sembollerinden biri. Kırmızı öz suyunun kan benzeri renginden dolayı bu ismi alan ağaç, Yemen'in ulusal ağacı olarak kabul ediliyor.
Yavaş büyüyen ve yaprak dökmeyen Ejderha Kanı Ağacı, uzaktan devasa bir yeşil mantarı andıran şemsiye şeklinde bir görünüme sahip. Sık dalları, sıcak ve kuru iklim koşullarında yapraklarındaki suyu korumasına yardımcı oluyor. Bu yapı, buharlaşmayı en aza indirerek suyu doğrudan köklere yönlendiriyor. Ağaçlar, tek gövdeyle 10 ila 15 yıl büyüdükten sonra çiçekleniyor ve dallanmaya başlayarak karakteristik görünümünü kazanıyor.
Ağacın yakut kırmızısı reçinesi, yüzyıllardır çömlekçilik, ev boyama ve vücut boyası gibi çeşitli alanlarda kullanılmış. Geleneksel tıpta da önemli bir yere sahip olan bu reçinenin adı, Anavarzalı Dioskorides ve Antik Yunan yazarların metinlerinde de geçiyor. Adanın her yıl yaklaşık 5 bin turist tarafından ziyaret edilmesinin nedenlerinden biri de bu pitoresk ormanlar.
Ancak bu eşsiz manzara, iklim değişikliği, aşırı otlatma ve coğrafi izolasyon gibi faktörler nedeniyle tehdit altında. Son yıllarda artan şiddetli kasırgalar, binlerce yıllık ağaçları kökünden söktü. 2017'de 'Nature' dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, Arap Denizi'ndeki siklonların sıklığı son on yıllarda iki katına çıktı ve Sokotra bu fırtınaların merkezinde yer aldı. 2015 ve 2018'deki kasırgalar, binlerce yıllık ağaçlara büyük zarar verdi.
Biyoçeşitlilik uzmanı Alan Forrest'in incelemelerine göre, ormanlarda genç ağaçlar yerine olgun ağaçlar çoğunlukta. Mart 2025'te bu türlerin dördü kritik derecede tehlike altında olarak sınıflandırıldı. Su arayışındaki keçiler ve koyunlar, genç fideleri yiyerek ve köklerini süpürerek kasırgaların yapamadığını yapıyor. Yeni çıkan bitkiler, ancak çitlerle çevrili korunaklı fidanlıklarda hayatta kalabiliyor.
38 dereceye ulaşan sıcaklıklar nedeniyle mevsimsel yağmurlar artık toprağı canlandırmaya yetmiyor. Fırtınalar daha şiddetli, mevsimler daha aşırı hale geldi ve iklim değişikliği ağaçların üreme yeteneğini zayıflattı. Yangın, kuraklık veya kasırga gibi çevresel bozulmalar, alternatif ormanlar bulunmadığından, ağaç popülasyonunun tamamını yok etme riski taşıyor.
