MESAM üyesi bin 170 müzik profesyonelinin katılımıyla gerçekleştirilen bir araştırma, yapay zekanın müzik sektörü üzerindeki etkilerini, sanatçıların teknolojiye bakış açısını ve telif hakları konusundaki beklentilerini mercek altına aldı. Araştırmaya katılanların yüzde 55'i yapay zeka araçlarını düzenli olarak kullandığını belirtirken, yüzde 44,2'si bu teknolojilerden henüz faydalanmadığını ifade etti.
Katılımcıların yüzde 46,2'si yapay zekanın yaratıcılığı destekleyebileceği yönünde görüş bildirirken, yüzde 42,2'si ise yaratıcılığı olumsuz etkileyebileceği kanaatini taşıyor. Pro Creative ve MESAM iş birliğiyle, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkılarıyla hazırlanan çalışma, Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) düzenlenen bir lansmanla kamuoyuna duyuruldu. Mart-Temmuz 2026 döneminde yürütülen araştırmada, müzik profesyonellerinin yapay zeka teknolojilerine yönelik görüşleri; yaratıcı üretim, telif hakları, ekonomik dönüşüm ve sektörel beklentiler gibi başlıklar altında incelendi.
Araştırmanın nicel ve nitel bulguları ile uluslararası uzmanların değerlendirmelerini içeren kitap, ‘Yapay Zeka ve Türkiye Müzik Endüstrisi’ adıyla yayımlandı. Kitapta, yapay zekanın müzik üretim süreçlerine etkileri, insan yaratıcılığının korunması, telif hakları ve eser sahiplerinin ekonomik hakları gibi konular ele alındı. Katılımcılar, teknolojik gelişmelerin müzik endüstrisinde yarattığı fırsatları ve beraberinde getirdiği hukuki, etik ve ekonomik sorunları çeşitli açılardan değerlendirdi.
Yüzde 55'lik Kesim Yapay Zeka Araçlarını Kullanıyor
Araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcıların yüzde 55'i yapay zeka araçlarını belirli sıklıklarla kullandığını belirtti. Bu teknolojilerden henüz yararlanmayanların oranı ise yüzde 44,2 olarak kaydedildi. Yapay zekanın yaratıcılığa olan etkisine dair görüşler ise ikiye ayrıldı; yüzde 46,2'lik kesim yapay zekanın yaratıcılığı destekleyebileceğini düşünürken, yüzde 42,2'lik kesim ise olumsuz etkilerinden endişe duyuyor. Müzik profesyonellerinin yüzde 74,1'i yapay zeka ile üretilen müziklerin zorunlu olarak etiketlenmesi gerektiğini savunurken, yüzde 84,6'sı MESAM ve benzeri meslek birliklerinin bu alanda aktif politikalar geliştirmesini talep etti.
MESAM Başkanı Ergül: Yapay Zeka Tehdit Değil, Fırsattır
MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, yapay zekanın müzik sektörü için bir tehdit olmaktan çok bir fırsat olarak değerlendirilebileceğini belirtti. Geçmişte plak, kaset ve dijital müziğe geçiş süreçlerinde de benzer endişelerin yaşandığını hatırlatan Ergül, teknolojik dönüşümlerin müzik sektörünü ortadan kaldırmadığını vurguladı. Ergül, “Yapay zekaya kişisel olarak da meslek birliği olarak da bir tehdit gözüyle bakmıyoruz. Şüphesiz ki her dijital ve teknolojik yenilik hayatımıza pek çok güzel fırsatlar sunarken bazı şeyleri de alıp götürüyor” şeklinde konuştu.
MESAM'ın yapay zeka alanındaki gelişmeleri yakından takip ettiğini belirten Ergül, bu konuda bir bilim kurulu oluşturduklarını ve yapay zekanın fikri mülkiyet boyutuna ilişkin ilkeleri açıklayan dünyadaki ilk kurumlardan biri olduklarını söyledi. Ergül, “Yapay zeka şirketleri mutlak suretle meslek birliklerine, hak sahiplerine telif ödemek zorunda. Çünkü yapay zeka bir şeyi yoktan var etmiyor. Var olan bir şeyi sentezleyip bize tekrar sunuyor” ifadelerini kullandı. Yapay zeka tarafından üretilen eserlerin telif hakları bakımından henüz net bir statüye kavuşmadığını belirten Ergül, “An itibarıyla soruyorsanız meslek birliğimizde yapay zeka gerçek bir eser statüsünde görülmüyor. Dolayısıyla üyelerimiz yapay zeka ile bir beste yapmışlarsa, sözü kendilerine aitse sözün telifini alıyor, beste beklemede; ta ki dünya adını koyuncaya kadar” dedi. Ergül, yapay zekanın müzik sektöründe en çok demo kayıt aşamasında kullanıldığına dikkati çekerek, geleneksel yöntemlerle bir demo kaydının ortalama 30 bin liranın altında hazırlanamadığını, yapay zeka araçlarının ise bu maliyetleri önemli ölçüde düşürdüğünü ifade etti. Ergül, genişletilmiş sorumlu lisanslama modeliyle yapay zeka kullanımından kaynaklanan telif sorunlarını çözmeyi hedeflediklerini de kaydetti.
Araştırma Türkiye'yi Orta Noktada Konumlandırıyor
Pro Creative adına araştırmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Av. Sertaç Oğul, çalışmanın hukuk, ekonomi ve iletişim boyutlarını kapsayacak şekilde hazırlandığını belirtti. Mart-Temmuz 2026 döneminde bin 170 katılımcıyla tamamlanan araştırmada, katılımcıların önemli bir bölümünün 45 yaş ve üzerinde, mesleğinde 15-20 yıl deneyime sahip müzik profesyonellerinden oluştuğunu aktardı. Uluslararası araştırmalarla karşılaştırıldığında Türkiye'nin yapay zekaya yönelik yaklaşımının farklı bir noktada bulunduğunu ifade eden Oğul, “Türkiye'ye baktığımızda bu grafiğin tam ortasında duruyor. Yani hem entegre olmuşlar fakat bir yandan da endişeleri, bu hukuki sorunların farkındalar. Bu sevindirici bir çıktı oldu araştırmamız için” diye konuştu.
