Yapay zekâ alanındaki yoğun yatırım yarışı, ABD merkezli büyük teknoloji şirketlerinin finansal performansına yönelik endişeleri artırıyor. Goldman Sachs'ın tahminlerine göre, Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta ve Oracle gibi şirketlerin 2026 yılındaki toplam sermaye harcamaları yaklaşık 800 milyar dolara ulaşacak. Bu rakamın 2027'de 1,2 trilyon dolara, 2028'de ise 1,4 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor.
Veri merkezleri, gelişmiş işlemciler, sunucular ve elektrik altyapısı için ayrılan kaynaklar artarken, yatırımcıların gündeminde harcamaların miktarı kadar, bu devasa yatırımlardan elde edilecek gelirin karlılığa ne zaman dönüşeceği de yer alıyor. Şirketlerin bu yatırımlardan yeterli geliri sağlayıp sağlayamayacağı ve harcamaların geri dönüş süresi giderek daha fazla önem kazanıyor.
Yapay zekâ yatırımlarının merkezinde yer alan büyük ölçekli veri merkezleri ve bulut bilişim altyapısı kuran şirketler, 2026 yılı için öngörülen yaklaşık 800 milyar dolarlık sermaye harcamasıyla bir önceki yıla göre yüzde 94'lük bir artış öngörüyor. Harcamaların önemli bir bölümü, yapay zekâ sistemlerinin çalıştırılmasına yönelik altyapı yatırımlarına ayrılıyor.
Goldman Sachs'ın 2027 yılı için 1,2 trilyon dolarlık tahmini, piyasanın 1,1 trilyon dolarlık beklentisini aşıyor. Bu durum, teknoloji sektöründeki yatırım rekabetinin yeni bir boyuta ulaşacağını gösteriyor. Sermaye harcamalarının tamamı doğrudan yapay zekâya yönelik olmasa da, bulut altyapısının genişletilmesi ve mevcut sistemlerin yenilenmesi de bu toplam içinde yer alıyor.
Artan yatırım bütçeleri, yarı iletken üreticilerinden veri merkezi ekipmanlarına, enerji şirketlerinden soğutma sistemleri sağlayıcılarına kadar geniş bir sektöre talep yaratıyor. Ancak bu durum, teknoloji devleri için maliyetlerin artması ve gelecekteki kârların aynı oranda büyümesi gerekliliği anlamına geliyor.
Yapay zekâ yatırımlarındaki en önemli sorunlardan biri, harcanan paranın geri kazanılma süresi olarak öne çıkıyor. Goldman Sachs'a göre, büyük teknoloji şirketlerinin başa baş noktasına ulaşabilmesi için önümüzdeki yıllarda yapay zekâdan yıllık yaklaşık 300 milyar dolar gelir elde etmesi gerekiyor. Ancak yatırımların maliyetini karşılamak ile güçlü bir kâr elde etmek farklı kavramlar. Şirketlerin sermayelerine tatmin edici bir getiri sağlamaları için yapay zekâ hizmetlerine olan talebin daha da yüksek seviyelere ulaşması gerekmektedir.
Bulut bilişim gelirlerindeki büyüme ve şirketlerin uzun vadeli siparişleri, yapay zekâ altyapısına yönelik talebin güçlü kaldığını gösteriyor. Yine de, yüksek yatırım tutarlarının kalıcı gelir artışına ne ölçüde dönüşeceği belirsizliğini koruyor. Bu durum, teknoloji şirketlerinin değerlemeleri açısından önemli bir risk teşkil ediyor.
Yapay zekâ yatırımlarının şirket bilançoları üzerindeki etkisi, yalnızca ilk satın alma maliyetleriyle sınırlı kalmıyor. Veri merkezlerinde kullanılan ekipmanların zamanla değer kaybetmesiyle ortaya çıkan amortisman giderleri, yatırımlar tamamlandıktan sonra da kârlılığı etkilemeye devam ediyor. Özellikle gelişmiş yapay zekâ işlemcilerinin hızla yenilenmesi, mevcut ekipmanların ekonomik kullanım süresine ilişkin hesaplamaları kritik hale getiriyor.
Sermaye harcamalarındaki artış, serbest nakit akışı üzerinde de baskı oluşturuyor. Şirketlerin faaliyetlerinden elde ettikleri nakdin daha büyük bölümünü altyapı yatırımlarına ayırması, hisse geri alımları ve diğer kullanım alanlarına ayrılabilecek kaynakları sınırlayabiliyor.
Goldman Sachs değerlendirmesine göre, 2026 yılında S&P 500 şirketlerinin hisse başına kârındaki büyümenin yaklaşık yarısı, doğrudan veya dolaylı olarak yapay zekâ yatırımlarından kaynaklanacak. Bu durumdan en fazla yararlananlar arasında çip üreticileri, veri merkezi donanımı sağlayıcıları, enerji şirketleri ve teknoloji altyapısı üreticileri bulunuyor. Yapay zekâ sistemlerinin yüksek işlem gücü ve elektrik ihtiyacı, geleneksel sanayi şirketlerinin gelirlerini de destekliyor. Ancak bu katkının önümüzdeki yıllarda aynı hızda sürmesi beklenmiyor.
