Allianz Teknoloji Merkezi tarafından 34 binden fazla kaza vakası üzerinde yapılan bir araştırma, araç içi dijital sistemlerin sürücü dikkatini dağıtma potansiyelini gözler önüne serdi. Bulgular, Allianz'ın 14. Motor Day etkinliğinde sunulan ve "SWIPE. TAP. CRASH. Driver Distraction in the Digital Car" başlığını taşıyan bir raporda yayımlandı.
Raporda, dijital araçlardaki sürücü dikkat dağınıklığının nedenleri incelenirken, daha güvenli araç içi arayüzlerin geliştirilmesine yönelik öneriler sunuldu. Araştırma kapsamında, gerçek araçlarda göz izleme çalışmaları, Münih Teknik Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen sürüş simülatörü araştırmaları, kritik trafik durumlarına yönelik bilişsel modelleme, uluslararası sürücü araştırması ve daha önce yayımlanmış 80'den fazla bilimsel çalışma detaylı bir şekilde analiz edildi.
Analizler sonucunda, araç içi dokunmatik ekran tasarımlarının, sürücünün gözünü yoldan ayırdığı süre üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu belirlendi. Aynı işlemin tamamlanması için gereken görsel dikkat süresi, kullanılan arayüze bağlı olarak yüzde 25'e kadar farklılık gösterebiliyor. Bu süre farkının bazı durumlarda yaklaşık üç saniyeye ulaşabildiği saptandı. Daha önce yayımlanmış 80'den fazla bilimsel araştırmanın incelenmesi de sürücünün gözünü iki saniyeden uzun süre yoldan ayırmasının, kaza riskinde belirgin bir artışla ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.
Bilişsel modelleme çalışmaları, sorunun yalnızca dokunmatik ekran kullanımından kaynaklanmadığını, işlevlerin araç içi arayüze nasıl entegre edildiğiyle de yakından ilgili olduğunu gösteriyor. Allianz'ın bilişsel modelleme şirketi CogniBIT ile gerçekleştirdiği gerçek sürüş çalışmalarından elde edilen göz verilerine dayalı sürücü modeliyle dört farklı trafik senaryosu simüle edildi.
Simülasyon sonuçları, dikkati dağılmış sürücülerin kritik durumlarda belirgin şekilde daha kötü performans gösterdiğini ortaya koydu. Otoyolda ani fren yapılmasını gerektiren bir senaryoda, dikkatli sürücülerde yüzde 18,2 olan çarpışmayla sonuçlanan denemelerin oranı, dikkati dağılmış sürücülerde yüzde 54,3'e yükseldi. Yola aniden bir çocuğun çıktığı senaryoda ise bu oran yüzde 3,9'dan yüzde 11,2'ye çıktı. Bu senaryodaki olayların yüzde 39'unda dikkati dağılmış sürücülerin hiçbir tepki vermediği gözlemlendi.
Dört simülasyon senaryosunun tamamında, dikkati dağılmış sürücülerin performansı, kandaki alkol düzeyi binde 0,8 olarak modellenen sürücülerden daha kötü bir sonuç verdi. Allianz'ın dokuz ülkede gerçekleştirdiği tüketici araştırması ise sürücülerin araç içi teknoloji ve dikkat dağınıklığı konusundaki değerlendirmelerini yansıttı. Araştırmaya katılanların yüzde 79'u, araç içi teknolojinin son yıllarda sürücülerin dikkatini dağıttığını düşünüyor. Yüzde 53'lük bir kesim, dikkat dağınıklığı riskini genel olarak yüksek veya çok yüksek bulurken, son üç yılda bir kazaya karışan ve kazadan sorumlu olduğunu belirten katılımcıların yüzde 73'ü, dikkat dağınıklığının kazada kesinlikle veya muhtemelen rol oynadığını ifade ediyor.
Sürücülerin yüzde 65'i, güvenlik açısından kritik işlevlerde dokunmatik ekran menüleri yerine fiziksel kontrolleri tercih ettiğini belirtirken, yüzde 86'sı dikkat dağınıklığını azaltma konusunda temel sorumluluğun sürücüde olduğuna inanıyor. Allianz SE Yönetim Kurulu Üyesi Klaus Peter Röhler, bir otomobilde aynı işlemin gerçekleştirilmesinin, başka bir otomobile kıyasla yüzde 25 daha az görsel dikkat gerektirebildiğini vurgulayarak, "Otomobil bir akıllı telefon değildir. Güvenliğin söz konusu olduğu durumlarda tasarımın önüne işlevsellik geçmelidir." dedi. Allianz Teknoloji Merkezi Genel Müdürü Christian Sahr ise, araç içi arayüzlerin güvenliğe uygun tasarlanmasının büyük önem taşıdığını belirterek, "Hangi işlevlerin fiziksel düğmelerle, hangilerinin dokunmatik ekran üzerinden yönetilmesi gerektiği konusunda net önerilere ihtiyacımız var. İnsan makine etkileşimi alanındaki bilimsel bulgular, sürücülerin dikkatini mümkün olduğunca az dağıtan arayüzler tasarlamak için sistematik biçimde uygulanmalı." değerlendirmesinde bulundu.
