Yapay zeka (AI) teknolojilerindeki hızlı gelişim, küresel iş gücü piyasalarında derin değişimlere yol açıyor. Teknoloji şirketleri, araçlarının insan emeğinin yerini alabileceğine dair geniş kapsamlı iddialarda bulunuyor. Bazı iş kollarının tamamen otomatize edilmesi, bazılarının ise yapay zeka ile desteklenerek geliştirilmesi bekleniyor.
Dünyanın önde gelen şirketlerinin yöneticileri, maliyet tasarrufu amacıyla bu teknolojilere büyük yatırımlar yapıyor. Yatırımcılar, yeni işe alımlar yerine belirli görevleri yerine getirmek üzere tasarlanmış "AI Agent" adı verilen sanal çalışanların kullanımını sorguluyor. Nobel ödüllü ekonomistler, yapay zekanın yaşam standartlarını yükseltmesi ve kitlesel iş kaybını önlemesi için acil önlem alınması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.
Veriler, yapay zekanın yetkinlik düzeyindeki artışı ortaya koyuyor. Üç yıl önce sadece basit görevleri yerine getirebilen büyük dil modelleri (LLM), günümüzde karmaşık yazılım geliştirme ve finansal analiz süreçlerinde kullanılabiliyor. Stanford University tarafından yapılan analizler, ChatGPT'nin yaygınlaşmasından bu yana 22-25 yaş grubundaki istihdamda düşüş yaşandığını gösteriyor. Özellikle finans, yazılım ve yaratıcı endüstriler gibi yapay zekaya yüksek düzeyde maruz kalan sektörlerde bu düşüşün %12,8 seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
Öte yandan, yapay zeka kullanım maliyetleri de dikkat çekiyor. Şirketlerin verimliliği artırmak için kullandığı "token" miktarlarındaki devasa artış, yüksek faturalara yol açıyor. Bazı şirketlerin maliyetler nedeniyle bu modellerin kullanımını kısıtlamaya başladığı gözlemleniyor. Bu durum, sanal çalışanların her görev için insan emeğinden daha ekonomik olmayabileceğine dair bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, Batılı şirketlerin maliyetleri düşürmek amacıyla Çin menşeli daha düşük maliyetli modelleri tercih etme eğiliminde olduğu kaydediliyor.
