ZONGULDAK'ta Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜN) tarafından geliştirilen bir çalışma ile Türkiye'deki heyelan riskinin anlık olarak takip edilebileceği bir harita oluşturuldu. BEÜN Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, bu harita sayesinde yağış durumuna bağlı heyelan riskinin dinamik olarak hesaplanabildiğini ve halkın erişimine sunulduğunu belirtti.
BEÜN bünyesinde geliştirilen sayısal modelleme sistemi, 10 farklı parametre kullanılarak hazırlandı. Harita, 3 günlük hava tahmin verilerine göre dinamik olarak güncelleniyor. Bu sayede vatandaşlar, yaşadıkları bölgelerdeki heyelan riskini anlık olarak takip edebilecekler. Prof. Dr. Kutoğlu, heyelanların Türkiye'de depremlerden sonra en fazla can ve mal kaybına neden olan afetlerden biri olduğunu vurguladı.
Çalışmada en etkili parametrenin arazinin sertlik derecesini gösteren VS30 değeri olduğu belirtildi. Yüzey pürüzlülüğü, kara yollarına yakınlık, zeminin su tutma kapasitesi, nehir yataklarına ve fay hatlarına yakınlık gibi kriterler de hesaplamalara dahil edildi. Oluşturulan harita, web üzerinden vatandaşların erişimine açılacak. Vatandaşlar, harita üzerinden kendi bölgelerini seçerek 30 metre çözünürlükte heyelan risk seviyelerini görebilecekler. Haritada kırmızı renkler yüksek riski, mavi tonları ise düşük riski temsil ediyor.
Sistemin Avrupa Meteoroloji Merkezi'nden alınan üç günlük hava tahmin verilerini otomatik olarak işleyerek yağış durumuna göre güncel heyelan risk haritaları oluşturabildiği ifade edildi. Prof. Dr. Kutoğlu, bu sistemin kamu kurumları ve afet yönetimiyle ilgili kuruluşlar için de önemli bir kaynak olacağını söyledi. Özellikle sık heyelanların yaşandığı Zonguldak'ta, bu haritanın yerleşim planlamalarında karar vericilere ve yerel yönetimlere önemli katkılar sağlayacağı belirtildi.
