Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından hazırlanan yeni İnsansız Hava Aracı (İHA) Talimatı taslağı, Türkiye'de drone kullanımına ilişkin önemli değişiklikler öngörüyor. Taslak, İHA'ların kayıt, kullanım ve güvenlik süreçlerini kapsayan kapsamlı düzenlemeler içeriyor.
Yeni sistemle birlikte, Türkiye hava sahasında uçuş gerçekleştiren kayıtlı tüm İHA'lar, İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) aracılığıyla merkezden anlık olarak takip edilecek. Bu sistem, uçuş izinlerinin dijital ortamda yönetilmesini, hava sahası kısıtlamalarının belirlenmesini ve olası uçuş çakışmalarının önlenmesini sağlayacak. Amaç, uçuş güvenliğini artırmak ve izinsiz faaliyetleri engellemektir.
Taslak düzenleme, İHA operasyonlarını risk seviyelerine göre açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç kategoriye ayırıyor. Sertifikalı kategorideki İHA'lar, belirli koşullar altında insan toplulukları üzerinde uçuş yapabilecek ve özel taşıma faaliyetlerinde kullanılabilecek. Türkiye hava sahasında uçuş yapmak isteyen yabancı tescilli İHA'lar için ise en az 20 gün önceden SHGM'ye başvuru yapılması zorunlu hale getiriliyor. Acil durumlar ve kamu yararı gerektiren özel hallerde bu süre kısaltılabilecek.
Taslak, izinsiz veya kurallara aykırı uçuşlara yönelik yaptırımları da detaylandırıyor. Gerekli izinler alınmadan yapılan uçuşlar veya belirlenen sahalar dışına çıkılması halinde idari para cezaları uygulanabilecek. Suç unsuru taşıyan durumlarda ise adli süreç başlatılacak ve Cumhuriyet savcılıklarına bildirimde bulunulacak. SHGM, emniyet kurallarını ihlal eden işletmecilerin yetki belgelerini askıya alma veya iptal etme yetkisine sahip olacak.
İHA sahipleri ve pilotlarına, araçların terör faaliyetlerinde veya yasa dışı amaçlarla kullanılmasını önleme sorumluluğu yükleniyor. Mahremiyet ihlali durumlarında Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak. Açık ve özel kategorilerdeki uzaktan pilotlar için asgari yaş sınırı 16 olarak belirlenirken, belirli ağırlıktaki bazı İHA'larda yetişkin gözetimi altında bu şart aranmayacak. Belirli ağırlığın üzerindeki veya görüntü/ses kaydı yapabilen sensörlere sahip İHA'ların SHGM sistemine kaydedilmesi zorunlu tutuluyor. 150 kilogram ve üzerindeki İHA'lar ile sertifikalı kategorideki araçlar hava aracı siciline tescil edilecek. Başvuruların 15 iş günü içinde sonuçlandırılması planlanıyor.
