Türkiye, yapay zekâ alanındaki küresel rekabet gücünü artırmak ve yerli yapay zekâ ürünlerinin ihracatını yükseltmek amacıyla teknoloji diplomasisi faaliyetlerini hızlandırıyor. Bu doğrultuda, 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı çerçevesinde, 2027 sonuna kadar en az 5 ülke ile ikili yapay zekâ işbirliği anlaşması ve 3 uluslararası kuruluş ile mutabakat imzalanması hedeflenmektedir.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen plan kapsamında, Türkiye yapay zekâ standartları, veri paylaşımı, hesaplama altyapıları ve model geliştirme gibi alanlarda uluslararası işbirliklerini çeşitlendirecektir. OECD, G20 ve Birleşmiş Milletler platformlarının yanı sıra ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi kuruluşların çalışmalarına da teknik düzeyde katkı sağlanması öngörülmektedir.
Yapılacak işbirliklerinin sadece anlaşma imzalamakla sınırlı kalmayacağı belirtiliyor. Ortak test protokolleri, veri ve hesaplama altyapılarının paylaşımı, ortak proje çağrıları ve Türk yapay zekâ ürünlerinin ihracatını kolaylaştıracak karşılıklı tanıma mekanizmalarının oluşturulması planlanmaktadır.
Türk Dünyası Ortak Yapay Zekâ Modeli Geliştirilecek
Türkiye'nin bölgesel teknoloji stratejisinin önemli unsurlarından biri Türk Devletleri Teşkilatı olacaktır. En az iki üye ülke ile pilot çalışma başlatılarak Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan “Türk Dilleri Büyük Dil Modeli” geliştirilecektir. Ortak hesaplama altyapısından yararlanılarak geliştirilecek modelin kamu hizmetleri, eğitim, çeviri, bilgi erişimi ve kültürel miras alanlarında kullanılması amaçlanmaktadır. Modelin ilk versiyonunun 2027 sonuna kadar kullanıma sunulması hedeflenmektedir.
D8 ülkeleriyle tarım, enerji, ticaret ve sanayi alanlarında ortak yapay zekâ projeleri yürütülürken, İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesinde de kamu hizmetleri ve yapay zekâ okuryazarlığına yönelik programlar geliştirilecektir.
Ortak Veri Merkezleri ve İstanbul'un Rolü
Yapay zekânın gerektirdiği yüksek hesaplama kapasitesi için bölgesel ortaklarla veri merkezi ve ortak hesaplama altyapıları kurulması da hedefler arasında yer almaktadır. 2027 sonuna kadar en az iki stratejik ortakla veri merkezi veya ortak hesaplama altyapısı anlaşması yapılması planlanmaktadır. Bu süreçte İstanbul, Türkiye'nin uluslararası yapay zekâ vitrini ve yatırım diplomasisi merkezi olarak öne çıkarılacaktır. Küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları ve demo günleri İstanbul merkezli olarak düzenlenecektir. Terminal İstanbul gibi platformların uluslararası yapay zekâ ekosisteminin buluşma noktası olması hedeflenmektedir.
Tech Visa Programı ile Girişimler Türkiye'ye Çekiliyor
Türkiye'nin küresel teknoloji girişimlerini ve nitelikli yabancı yetenekleri ülkeye çekmeyi amaçlayan Tech Visa Programı'na bu yılın ilk yarısında 53 ülkeden 492 başvuru yapıldı. Değerlendirmeleri başarıyla tamamlayan 82 girişim programa kabul edilirken, bunların 47'si Türkiye'de şirket kurarak faaliyetlerine başladı. Girişimlere hızlandırma eğitimlerinin yanı sıra teknopark, finansman, teşvik ve danışmanlık desteği sağlanmaktadır. Programa kabul edilenlere 3 yıllık özel çalışma izni de verilmektedir.
