Şili'nin And Dağları'nda, deniz seviyesinden yaklaşık 2 bin metre yükseklikte yer alan Sewell madenci kasabası, dik coğrafyası ve otomobilsiz yapısıyla dikkat çekiyor. 1905 yılında kurulan kasaba, zirve döneminde 15 bin kişilik nüfusa ev sahipliği yaptı.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından Dünya Mirası Listesi'ne alınan Sewell'de, araç trafiğine uygun cadde bulunmuyor. Ulaşım, merkezi bir merdiven ve buna bağlı geçitler aracılığıyla sağlanıyor. Kasabanın dış dünyayla bağlantısı ise Rancagua şehrine uzanan demiryolu hattı üzerinden gerçekleştiriliyor.
ABD merkezli Braden Copper Company tarafından kurulan ve dünyanın en büyük yeraltı bakır madeni El Teniente'nin yanında yer alan Sewell'in yerleşim planı, sert ve dik dağ yamacına dikey olarak inşa edildi. Temel gıda, malzeme ve personel nakliyesi bu tren hattı üzerinden yapılıyordu.
Yeşil, sarı, kırmızı ve mavi gibi canlı renklere boyanan ahşap yapılarla inşa edilen kasabada, konut, kamu hizmeti ve sosyal alanlar aynı yapıda birleştirilmişti. UNESCO yetkilileri, aşırı soğuk, kar yağışı ve izolasyonun yanı sıra ahşap kullanımından kaynaklanan yangın riskinin, binaların sürekli bakımını zorunlu kıldığını belirtiyor.
Sewell'deki yerleşim modeli, Brezilya'daki şirket köyleriyle benzerlik gösteriyor. Üretim alanı, konut ve sosyal hizmetlerin tek merkezde toplanması açısından aynı mantığı taşıyan Sewell, düz araziler yerine dağ yamacına dikey kurulmasıyla ayrılıyor.
Şirketin çalışanları zamanla Rancagua'ya taşıma kararı almasıyla Sewell'in yerleşim işlevi sona erdi. Kalan tarihi çekirdek koruma altına alınarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi. Günümüzde kontrollü ziyaretçi turlarıyla turizme açık tutulan bölgede madencilik faaliyetleri ve korunan alanların bakımı devam ediyor.
