Royal Observatory Greenwich, yapay zeka (AI) araçlarının soruları ve karmaşık problemleri anında çözebilme yeteneğinin, insan zekasını zamanla önemsizleştirebileceği uyarısında bulundu.
Birleşik Krallık'ın en eski bilimsel kurumlarından biri olan Gözlemevi, astronomiye yaptığı katkılarla tanınıyor. Royal Museums Greenwich grubunun yöneticisi Paddy Rodgers, kurumun zengin araştırma geçmişinin, insan bilgisinin ve merakının gücünü gösterdiğini belirtti. Rodgers, yapay zekaya “tam bağımlılıktan” kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Rodgers, “Yalnızca anlık yanıtlara güvenmek, bilgi, uzmanlık ve inovasyonun temelini oluşturan sorgulama ve değerlendirme alışkanlıklarının kaybolma riskini taşır” dedi. Bu açıklamalar, Gözlemevi'nin First Light adlı projesiyle devam eden dönüşümü sırasında geldi.
Proje, “son 350 yıldaki tüm gökbilimcilerin tutkusunu yakalamayı ve bu tutkuyu bilim yoluyla yorumlamayı” amaçlıyor. Rodgers, bu keşiflerin teknolojik yenilikler sayesinde mümkün olduğunu ancak insanların kendi sorularını sorması ve cevaplarını araması, yapay zeka sistemlerinin aktaramayabileceği beklenmedik bilgi veya sonuçlarla karşılaşması olmadan da gerçekleşmeyeceğini belirtti.
Rodgers'a göre, erken dönem gökbilimcileri “gökyüzü hakkında, daha sonra hiç düşünmedikleri şeyler için kullanılacak devasa miktarda veri oluşturdular”. İnsanların yaptığı ve “bir makinenin yapmayacağı” işlerin, 150 yıl sonra bile navigasyon üzerindeki etkileriyle ilgili fikirleri doğrulamaya yardımcı olan büyük bir kaynak haline geldiğini söyledi.
Öte yandan, yapay zeka bilimsel keşiflere yardımcı olmak için de kullanılıyor. 2024 yılında bilgisayar bilimci Sir Demis Hassabis, yaşamın yapı taşları olan proteinler üzerine yaptığı “devrim niteliğindeki” çalışma nedeniyle Kimya Nobel Ödülü'nü paylaştı. Google'ın yapay zeka şirketi DeepMind'ın CEO'su Hassabis, yapay zekayı kullanarak bilinen hemen hemen tüm proteinlerin yapısını tahmin etti ve AlphaFold2 adlı bir araç geliştirdi.
Girişimci ve yatırımcı Reid Hoffman, yapay zekayı “bilişsel mükemmelliğin bir dönüşümü” olarak tanımladı. Hoffman, yapay zekanın fikirleri sorgulamak için kullanılabileceğini belirtti: “Örneğin, 'Fikrimde ne yanlış var?' gibi sorularla yapay zekayı kullanmak, 'X düşünüyorum, buna karşı mısınız?' gibi temel bir kullanımdır.”
Akademisyenler ve öğrenciler de yapay zekanın fikirleri zorlamak veya çözümleri işbirliği içinde yürütmek gibi araştırma faydaları hakkında deneyimlerini paylaştı. Oxford Brookes Üniversitesi'nden bir öğretim görevlisi, yapay zeka araçlarının öğrencilerin öğrenmenin daha önemli kısımlarına odaklanmalarını sağladığını ve kişisel gelişimlerini iyileştirdiğini belirtti. Ancak düşüncelerini tamamen teknolojiye “dış kaynaklı” hale getirmenin, sınırlarını ortaya koyacağını ekledi.
Üretken yapay zeka ürünleri, giderek daha karmaşık komutlara metin, resim, video veya sesle yanıt verebiliyor. Sohbet botları basit asistanlardan sohbet arkadaşlarına, görüntü oluşturucular fotogerçekçi içerikler üretmede tehlikeli derecede iyi hale geldi. Bu tür ilerlemeler, teknolojinin sınırlılıkları ve ona güvenmenin tehlikeleri konusunda kullanıcılara uyarılarla birlikte geliyor.
Rodgers, Wikipedia gibi önceki çevrimiçi araçlarla, bir konuyla ilgilenildiğinde temel kaynağa dönülüp kontrol edilebileceğini söyledi. Bu tür bilgilerin hızlı yapay zeka yanıtlarında eksik olabileceğini, bunun da “kontrol edilebilir bilgiden giderek uzaklaşıldığı” anlamına geldiğini ekledi.
Bununla birlikte, kendimizin bulmak zorunda kalmadığımız bilgileri sunan üretken yapay zeka araçları yükselişte. Google arama sonuçlarının başında artık “AI Overviews” yer alıyor. TikTok ve X gibi sosyal platformlarda da benzer deneyler görülüyor.
