Konya’da yaşayan emekli Prof. Dr. Ahmet Duran, sosyal medyada paylaşılan bir doğa fotoğrafı sayesinde daha önce bilinmeyen yeni bir bitki türünü keşfetti. Bu keşif, "Konya sarunotu" adını verdiği bitkinin bilimsel literatüre kazandırılmasıyla sonuçlandı.
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi'nden emekli olan Prof. Dr. Duran, Meram ilçesi Dere Mahallesi'nde çekilmiş bir fotoğrafta daha önce rastlamadığı bir bitki olduğunu fark etti. Fotoğrafı paylaşan kişiyle iletişime geçerek bölgeye giden Duran, bitkiyi incelemek üzere örnekler topladı.
Yapılan detaylı araştırmalar sonucunda, bitkinin nesli tehlike altında olan maydanozgiller familyasından sarunotunun farklı bir türü olduğu belirlendi. Yaklaşık iki yıl süren çalışmanın ardından hazırlanan makale, uluslararası botanik dergisi Phytotaxa'da yayımlandı. Prof. Dr. Duran'ın "Konya sarunotu" adını verdiği bu endemik tür, böylece bilimsel dünyada yerini aldı. Bitkinin dünyada yalnızca Konya'da yetiştiğini ve çok az sayıda birey ile temsil edildiğini belirten Duran, türün korunması gerektiğini vurguladı.
Keşfin öyküsünü anlatan Prof. Dr. Duran, "Endemik olarak keşfettiğim bitki Apiaceae familyasından maydanozgiller olarak isimlendirilen bitki grubudur. Bir Konya sevdalısının paylaştığı fotoğrafı gördüm ve dikkatimi çekti. Ondan fotoğrafı nerede çektiğini sordum, o fotoğraf üzerindeki bitkiden hareketle ben bunu Meram’ın Dere Mahallesi’nde olduğunu öğrenip bölgeye giderek araştırmaya başladım. Bu bitkinin yeni olduğunu araştırmalarım sonucunda keşfettim" dedi. Bitkinin bilimsel adının 'Bilacunaria konyaensis' olduğunu belirten Duran, "Konya'ya has bir bitkidir. Dünyada sadece Konya'da yetişen bir bitkidir. Aynı zamanda çok nadir bir bitkidir. Nesli tehdit altında olan bir bitki. Öncelikle korunması gerekenler arasında yer almaktadır." ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Duran ayrıca, bu bitkinin bilimsel olarak "monokarpik" olduğunu açıkladı. Monokarpik bitkilerin ömründe bir kez çiçek açıp öldüğünü belirten Duran, şunları söyledi: "Bitki özellikle birinci yıl tohumundan gelişerek bir iki yaprak verir. Kışın bu yapraklar kurur ancak toprak altı kısmı canlı kalır. İkinci yıl üç dört yaprak daha sonra üçüncü dördüncü beşinci ya da altıncı yılda 10-15 yapraklı büyük bir öbek haline gelir ve ondan sonra da ortasından gövdesini çıkarır, çiçek verir. Meyveye geçer ve binlerce on binlerce tohum vererek bitki bütünüyle ölür. Benim keşfettiğim bitki de bu grup bitkilerdendir."
