Southern Illinois University Carbondale'da yürütülen bir çalışma kapsamında, plastik şişelerin kurabiye üretimi için ham madde olarak kullanılmasına yönelik yenilikçi bir yöntem geliştirildi. Bu proje, özellikle uzun süreli uzay görevleri, afet bölgeleri ve düzenli gıda tedarikinin zor olduğu uzak lokasyonlarda yeni bir besin üretim sistemi oluşturmayı hedefliyor.
Çalışmada, su ve gazlı içecek şişelerinde yaygın olarak kullanılan PET (polietilen tereftalat) plastik türü tercih edildi. PET plastikler, mısır sapları, yapraklar ve diğer bitkisel atıklarla birlikte özel bir işlemden geçiriliyor. Bu süreçte su, oksijen, yüksek sıcaklık ve basınç kullanılarak plastik ve bitkisel atıklar, mikroorganizmaların işleyebileceği çok daha küçük bileşenlere ayrıştırılıyor. Elde edilen bu karbon bakımından zengin ham madde, öğütülmüş plastik parçaları içermiyor.
Özel olarak geliştirilen maya türleri, bu bileşenleri kullanarak protein, yağ, asit, vitamin ve aroma molekülleri üretiyor. Araştırmacılar, süreci daha cazip hale getirmek amacıyla da geliştirmeler yaptı. Maya türlerinden biri bitkisel atıklardan vanilya aroması üretirken, bir diğeri PET'in parçalanmasıyla ortaya çıkan etilen glikolü kullanarak beta-karoten (havuçta da bulunan ve vücutta A vitaminine dönüştürülebilen bir bileşen) oluşturuyor. Elde edilen karışıma lif, nişasta ve tatlandırıcı eklendikten sonra hamur, 3D gıda yazıcısına aktarılıyor. Kurabiye burada katmanlar halinde şekillendiriliyor ve mikrodalgada son haline getiriliyor.
Kurabiyelerin insan tüketimine sunulması için çalışmalar henüz tamamlanmadı. Araştırma ekibi, mevcut verilerin ürünün yenilebilir olduğunu gösterdiğini belirtse de, insanlar üzerinde tat testi yapılabilmesi için gerekli kurumsal onay bekleniyor. Şimdiye kadar yalnızca kokusu değerlendirildi ve vanilyalı aromasının olumlu karşılandığı bildirildi. Projenin çıkış noktalarından biri, NASA'nın uzun süreli uzay görevleri için geliştirdiği Deep Space Food Challenge programı oldu. Gelecekte astronotların kullandığı plastik ambalajların ve bitkisel atıkların yeniden besin üretiminde değerlendirilmesi, taşınması gereken gıda miktarını azaltabilir. Aynı sistemin denizaltılarda, afet bölgelerinde ve ulaşılması zor yerleşimlerde de kullanılabileceği öngörülüyor. Teknoloji şimdilik laboratuvar ölçeğinde bir prototip olup, insan tüketimine sunulmadan önce daha kapsamlı güvenlik ve tat testlerinin yapılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve sistemin daha büyük ölçekte güvenilir biçimde çalıştığının gösterilmesi gerekiyor. Araştırmacılar, çalışmaların ilerlemesiyle benzer ürünlerin birkaç yıl içerisinde insan tüketimine hazır hale getirilebileceğini öngörüyor.
