Almanya'nın Paderborn kentinde, bir inşaat alanı kazılarında Orta Çağ'dan kalma 800 yıllık bir el defteri bulundu. Abdinghof Manastırı yakınlarında yürütülen arkeolojik çalışmalarda, lağım çukurlarından biri içinde, deri kılıfıyla birlikte korunan yazı tableti gün yüzüne çıkarıldı. Nesnenin, yüzyıllar boyunca yer altında kalmasına rağmen orijinal lağım kokusunu muhafaza ettiği belirtildi.
Westphalia-Lippe Bölge Birliği (LWL) tarafından yapılan açıklamaya göre, arkeologlar tarafından bulunan beş adet Orta Çağ lağım çukurundan biri, 13. veya 14. yüzyıla ait olduğu düşünülen bu defteri barındırıyordu. 10 sayfadan oluşan defterin 8 sayfasının her iki yüzünde de yazılar bulunuyor. Restoratör S.B., defterin hâlâ keskin bir kokuya sahip olduğunu doğrularken, deri taşıma kılıfının içinin temiz kalmış olmasının dikkat çekici olduğunu ifade etti. Arkeologlar, lağım çukurlarındaki nemli ve oksijensiz ortamın, deri ve balmumu gibi hassas malzemeleri koruyarak günümüze ulaşmasını sağladığını belirtti.
Defterin balmumu kaplı sayfalarına, metal, kemik veya fildişi yazı kalemleriyle notlar alındığı tespit edildi. Yazıların el yazısı Latince ile kaleme alındığı ancak uzmanların metni okumakta zorlandığı bildirildi. LWL Kültür Departmanı'ndan B.R.-P., yazılardaki yön ve çakışmalar nedeniyle metnin deşifresinin uzmanlar için bile güç olduğunu ve hatalı harf kullanımları nedeniyle transkripsiyonun zaman alacağını söyledi.
Paderborn'daki kazılarda bulunan ipek parçaları, kaliteli çömlekler ve sepetler gibi buluntular, bölgede yaşayanların zengin bir yaşam sürdüğünü gösteriyor. Araştırmacılar, defterin kime ait olduğunu ve lağım çukuruna nasıl düştüğünü belirlemeye çalışıyor. En güçlü teoriye göre, defterin Latince okuyup yazabilen zengin bir tüccara ait olduğu düşünülüyor. Deri kılıf üzerindeki fleur-de-lis motifleri de defterin sıradan bir eşya olmadığını gösteriyor. Paderborn şehir arkeoloğu S.G., defterin ticari işlemler veya kişisel düşünceler için kullanılmış olabileceğini belirtti. Uzmanlar, modern görüntüleme teknolojileriyle yazıların okunabilirliğini artırmayı hedefliyor.
