Bir dönem cep telefonu pazarında önemli bir yere sahip olan ancak akıllı telefon devrimini kaçıran Finlandiyalı teknoloji şirketi Nokia, küllerinden yeniden doğdu. Ocak 2025 itibarıyla akıllı telefon üretimine son veren şirket, tüketici pazarından çekilmesine rağmen küresel teknoloji ekosisteminin önde gelen gelir elde eden aktörlerinden biri olmayı sürdürüyor. Günümüzde Nokia logolu telefonlar piyasada bulunmasa da, şirket telekomünikasyon altyapısı ve geniş patent portföyü sayesinde her yıl milyarlarca dolarlık gelir sağlıyor.
Nokia'nın mevcut finansal başarısının temelinde bireysel kullanıcılar yerine, Vodafone, T-Mobile ve Orange gibi küresel telekomünikasyon şirketleri bulunuyor. Şirket, B2B (işletmeden işletmeye) modeline odaklanarak üretimini altyapı alanına kaydırdı. Dünya genelindeki 5G baz istasyonları, yönlendiriciler ve optik ağ altyapılarının en büyük tedarikçilerinden biri haline gelen Nokia, yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeleri de kullanarak büyüme ivmesi yakaladı. Veri merkezlerinin şebeke altyapılarını optimize eden şirket, telekom ağlarını daha akıllı ve yazılım odaklı hale getirmek amacıyla yapay zeka çipleri üreticisi Nvidia gibi firmalarla stratejik iş birliklerini güçlendiriyor.
Şirketin bir diğer önemli gelir kaynağı ise sahip olduğu geniş entelektüel sermaye. Akıllı telefonların ve hücresel ağların temel çalışma prensiplerini kapsayan binlerce kritik patent hala Nokia'nın kontrolünde bulunuyor. Bu durum, Apple, Samsung, Microsoft ve Oppo gibi akıllı telefon pazarının önde gelen firmalarının, ürettikleri cihazlarda bu bağlantı teknolojilerini kullanabilmek için her yıl Nokia'ya lisans ücreti ödemesini zorunlu kılıyor. Böylece Nokia, telefon üretimi yapmadan rakiplerinin satışlarından önemli bir pasif gelir elde ediyor.
Geleceğe yönelik büyüme planları kapsamında Nokia, 2030 yılına odaklanmış durumda. Küresel ağların hızla yazılım merkezli ve yapay zeka odaklı sistemlere dönüşmesiyle birlikte şirket, özellikle yapay zeka destekli Radyo Erişim Ağı (RAN) teknolojilerine büyük yatırımlar yapıyor. Pazar araştırma şirketi Omdia verilerine göre, yapay zeka entegreli bu yeni nesil altyapı pazarının 2030 yılına kadar 200 milyar dolarlık bir hacme ulaşması bekleniyor ve Nokia bu alanda güçlü bir lider adayı olarak görülüyor.
Nokia'nın bugünkü altyapı alanındaki başarısı, geçmişte yaşanan stratejik hatalardan alınan derslerin bir sonucudur. Şirket, 1998 yılında dünyanın en büyük telefon üreticisi olmuş, efsanevi 3310 modeliyle dayanıklılığın sembolü haline gelmişti. Ancak 2007'deki iPhone ile başlayan dokunmatik ekran devrimi, Nokia yönetimi tarafından yeterince önemsenmedi. Rakipler Android işletim sistemine geçerken Nokia, Symbian sisteminde ısrar etti. 2011'de Microsoft'un Windows Phone işletim sistemine geçiş ve Lumia serisi ürünler piyasaya sürülse de, bu ekosistemin popüler uygulamaları desteklememesi şirkete büyük darbe vurdu. Pazar payı hızla düşen Nokia, 2013-2016 yılları arasında telefon bölümünü Microsoft'a devrederek tüketici pazarından tamamen çekildi. Bugün Nokia, akıllı telefon pazarını kaybetmiş olsa da, bu telefonların çalışmasını sağlayan ağların ve patentlerin hakimi olarak küresel teknoloji dünyasında etkisini sürdürüyor.
