Meksika'nın, Panama Kanalı'na alternatif olarak geliştirdiği kıtalararası demiryolu projesinde önemli bir aşamaya gelindiği bildirildi. Tehuantepec Kıstağı üzerinden geçecek olan hat, Atlantik ve Pasifik okyanusları arasındaki yük taşımacılığını hızlandırmayı amaçlıyor. Projenin, Panama Kanalı'ndan farklı olarak, gemi geçişleri için tatlı su ihtiyacı duymaması dikkat çekiyor.
Panama Kanalı'nda yaşanan kuraklık krizi, alternatif ulaşım güzergâhlarına olan ilgiyi artırdı. Gatun Gölü'ndeki su seviyesinin düşmesi nedeniyle kanalın günlük gemi geçiş kapasitesi azaldı ve çok sayıda gemi beklemek zorunda kaldı. Bazı gemiler ise yüklerini azaltarak seferlerine devam etti. Meksika, bu durumdan doğan boşluğu kendi demiryolu ve liman altyapısıyla doldurmayı hedefliyor. Proje kapsamında, gemilerin kıstağı doğrudan geçmesi yerine yüklerin bir limanda boşaltılarak trenlerle diğer okyanustaki limana taşınması prensibi uygulanacak.
YÜKLER OKYANUSLAR ARASINDA TRENLE TAŞINACAK
Meksika'nın "demir kanal" olarak adlandırdığı projede, yüklerin kıstak boyunca yaklaşık 20 saat içinde taşınması planlanıyor. Trenlerin, yüzlerce kilometrelik güzergâhta saatte yaklaşık 70 kilometre hıza ulaşması hedefleniyor. Projenin hayata geçirilebilmesi için mevcut demiryolu altyapısının büyük bir kısmı yenilendi. Rayların önemli bir bölümü değiştirilirken, zemin ve sel riski bulunan bölgelerde viyadükler ve güçlendirilmiş altyapılar kullanıldı.
LİMANLAR DA BAŞTAN AŞAĞI YENİLENDİ
Demiryolu hattının yanı sıra, Pasifik kıyısındaki Salina Cruz ile Atlantik kıyısındaki Coatzacoalcos limanlarında da kapsamlı çalışmalar yürütüldü. Salina Cruz limanında deniz tabanı derinleştirilerek daha büyük gemilerin yanaşabileceği bir altyapı oluşturuldu. Limanın dalgalara ve güçlü rüzgârlara karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla uzun bir dalgakıran inşa edildi. Coatzacoalcos limanında ise kanal ve rıhtım altyapısı yenilenerek tren hattının doğrudan limana ulaşması sağlandı. Bu sayede, yüklerin liman ile demiryolu arasındaki taşınmasında kamyonlara duyulan ihtiyaç azaltıldı.
K HATTINDA TAKVİM YENİDEN GÜNDEMDE
Projenin önemli bileşenlerinden olan K Hattı, Oaxaca'daki Ixtepec ile Chiapas'taki Ciudad Hidalgo arasındaki bağlantıyı sağlıyor. Hattın tamamlanması için daha önce 2026'nın ilk yarısı hedeflenmişti. Ancak bu takvimin geride kalmasına rağmen hattın tamamen hizmete girdiğine dair net bir doğrulama bulunmuyor. Bu nedenle projenin tüm unsurlarıyla tamamlandığı yönündeki iddialara temkinli yaklaşılması gerektiği belirtiliyor. Z Hattı'nın ise Coatzacoalcos ile Salina Cruz arasındaki bağlantıyı oluşturduğu ve 2023'ün sonunda hizmete girdiği ifade ediliyor. Palenque yönündeki FA Hattı da sistemin diğer önemli parçaları arasında yer alıyor.
YENİ SANAYİ ALANLARIYLA TİCARET HEDEFLENİYOR
Meksika hükümeti, yalnızca demiryolu taşımacılığına değil, güzergâh boyunca yeni sanayi merkezleri oluşturulmasına da yatırım yapıyor. Bu bölgelerde lojistik, elektronik, petrokimya, tarım teknolojileri ve temiz enerji gibi sektörlerin geliştirilmesi planlanıyor. Devlet tarafından altyapı desteği sağlanırken, yatırımcıların uzun yıllara yayılan vergi avantajlarından yararlanması öngörülüyor. Bu sayede bölgenin uluslararası şirketler için daha cazip hale getirilmesi ve özellikle Çin'den Meksika'ya yönelen üretim yatırımlarının artırılması amaçlanıyor.
PROJENİN ÖNÜNDE SADECE TEKNİK ENGELLER YOK
Meksika'nın kıtalararası taşımacılık planı büyük bir altyapı yatırımı olsa da projenin karşılaştığı sorunlar yalnızca demiryolu ve liman inşaatlarıyla sınırlı değil. Bazı ulaşım bağlantılarının genişletilmesi için kamulaştırma süreçleri yürütülürken, arazi anlaşmazlıkları ve bölgedeki yerleşimlerin etkilenmesi de tartışma konusu oluyor. Çevresel etkiler de projenin önemli bir başlığı olarak öne çıkıyor.
PANAMA'YA RAKİP OLMAK KOLAY DEĞİL
Meksika'nın girişimi, Panama Kanalı'na alternatif oluşturmayı amaçlayan ilk proje değil. Nikaragua'da yıllar önce gündeme gelen kanal projesi de benzer bir hedef taşıyordu ancak finansman sorunları, çevresel endişeler ve toplumsal tepkiler nedeniyle ilerleme kaydedilemedi.
