Japonya'nın dünyaca ünlü hızlı treni Shinkansen, dakikliğiyle öne çıkmaktadır. Tokyo ve Osaka arasındaki Tokaido hattında yıllık ortalama gecikme süresinin bir dakikanın altında kaldığı, bazı yıllarda ise bu sürenin sadece 24 saniye olduğu kaydedilmiştir. Japonya'da trenlerin planlanan hareket saatinden bir dakika fazla sapması durumunda 'gecikmiş' olarak kabul edildiği belirtilmektedir.
Ülkede dakikliğe verilen önem, sadece geç kalmakla sınırlı değildir; trenlerin erken hareket etmesi de kabul edilemez bulunmaktadır. 2017 yılında bir trenin tarifesinden 20 saniye erken kalkması üzerine işletme, kamuoyundan resmi olarak özür dilemiştir. Ertesi yıl yaşanan benzer bir erken kalkış durumu için de aynı özür tekrarlanmıştır. Bu durum, Japonya'da tarifenin yolculara verilmiş bir taahhüt olarak görüldüğünü ve bu taahhütten sapmanın, ister geç ister erken olsun, bir güven ihlali olarak değerlendirildiğini ortaya koymaktadır.
Bu olağanüstü dakikliğin arkasında güçlü bir altyapı yatmakta. Shinkansen trenleri, sadece hızlı trenlere ayrılmış özel raylar üzerinde sefer yapmaktadır. Bu sayede yük trenleri veya yavaş yerel hatların aynı güzergahı kullanması engellenerek gecikme riskleri minimize edilmektedir. COSMOS ve COMTRAC gibi merkezi kontrol sistemleri, trenlerin konumlarını anlık olarak takip ederek hız ve aralıklarını otomatik olarak düzenlemektedir. Ayrıca, tarifelere olası küçük aksaklıkları telafi edebilecek gizli tampon süreler eklenmektedir.
Japon demiryolunun verimliliğini gösteren en dikkat çekici örneklerden biri, '7 Dakika Mucizesi' olarak bilinmektedir. Bir Shinkansen treni son durağına ulaştığında, temizlik ekipleri yalnızca yedi dakika gibi kısa bir sürede trenin tamamını temizlemektedir. Bu süreçte çöpler toplanmakta, tepsi masaları ve camlar silinmekte, tüm koltuklar yeni yolcular için hazırlanmaktadır. Bu hız, trenin bir sonraki seferine zamanında hareket etmesini sağlamaktadır.
Teknoloji ve planlama kadar önemli bir diğer unsur ise kültürel yaklaşımdır. Japon toplumunda dakiklik, sadece bir verimlilik meselesi olarak görülmemekte, aynı zamanda başkalarının zamanına duyulan saygının bir göstergesi olarak benimsenmektedir. Tren sürücüleri ve istasyon görevlileri, saniye hassasiyetiyle görevlerini yerine getirmekte ve en küçük bir sapmada dahi özür dilemektedir. 1964 yılından bu yana Shinkansen hattında yolcu ölümüyle sonuçlanan tek bir kaza yaşanmamış olması da bu titizliğin bir başka kanıtıdır. Sonuç olarak, Japon trenlerinin dakikliği, mühendislik becerisi ile köklü kültürel değerlerin uyumlu bir birleşiminden kaynaklanmaktadır.
