Dünyanın en büyük iç su kütlesi olan Hazar Denizi'nde su seviyesindeki düşüş gözlemleniyor. Kazakistan'ın kuzey ve kuzeydoğu kıyılarında yapılan hava keşifleri, daha önce su altında kalan yeni kara parçalarının ortaya çıktığını gösterdi. Bilim insanları, iklim değişikliği ve insan faaliyetlerinin denizdeki su kaybını hızlandırdığına işaret ediyor.
Kazakistan'ın Kulaly Adası yakınlarında gerçekleştirilen bir hava keşfi sırasında, daha önce su altında bulunan yeni bir ada tespit edildi. Çevre aktivisti D.A., son 4-5 yıl içinde Hazar Denizi'nin aynı bölgesinde birden fazla yeni adanın belirdiğini belirtti. Bu adaların bazılarının uzunluğunun yaklaşık 1 kilometreye, genişliğinin ise 200-300 metreye ulaştığı kaydedildi.
Hazar Denizi'nin kuzey kesimlerindeki su derinliği genellikle 3 ila 6 metre arasında değişmektedir. Deniz tabanının düz bir yapıya sahip olduğu bu bölgede, su seviyesinin düşmesiyle birlikte daha önce suyla kaplı olan alanlar yüzeye çıkıyor. Hazar Denizi Kazak Araştırma Enstitüsü, ortaya çıkan bu kara parçalarının kalıcı ada statüsü kazanıp kazanmayacağının, deniz seviyesindeki değişimlere, dalgalara ve deniz tabanının yapısına bağlı olduğunu açıkladı.
Hazar Denizi Kazak Araştırma Enstitüsü'nün verilerine göre, 2000 ile 2025 yılları arasında Hazar Denizi'nin kuzeydoğu bölümünde suyla kaplı alan yaklaşık 16 bin 384 kilometrekare azaldı. Uydu görüntüleri, özellikle Kulaly Adası ve Tyuleniy Takımadaları çevresinde kıyı çizgisinde önemli değişiklikler olduğunu ortaya koydu. 2021-2026 döneminde su seviyesinin düşmesiyle yeni deniz tabanı alanları da açığa çıkmış durumda.
Yapılan ölçümlere göre, Hazar Denizi'nin Kazakistan kesimindeki su seviyesi 1996 yılında eksi 26,82 metre iken, 2025 yılında eksi 29,27 metreye geriledi. Bu durum, yaklaşık 30 yıllık bir sürede toplam 2,45 metrelik bir düşüşe işaret ediyor. Kulaly Adası gözlem istasyonunda Temmuz 2026 itibarıyla eksi 29,42 metreye ulaşan su seviyesi, istasyonun faaliyet gösterdiği dönem boyunca kaydedilen en düşük değer olarak kayıtlara geçti.
Bilim insanları, Hazar Denizi'ndeki su kaybının nedenleri arasında artan sıcaklıklar, buharlaşma ve insan kaynaklı faaliyetleri sıralıyor. Denize ulaşan suyun yüzde 80'inden fazlasının Volga Nehri'nden geldiği düşünüldüğünde, nehirler üzerindeki barajlar, sulama faaliyetleri ve yoğun su kullanımı gibi etkenlerin su dengesini etkilediği belirtiliyor. Araştırmacılar, su seviyesindeki düşüşün devam etmesi halinde, özellikle sığ kuzey bölgelerinde yeni kara parçalarının ortaya çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
