Google'ın arama motorunda bilgiyi özetleyerek kaynak linklerini geri plana atması ve 'tıklamasız arama' alışkanlığı oluşturması üzerine Rekabet Kurumu harekete geçti. Kurum, haber emekçilerini korumak amacıyla Google'a karşı bir tedbir kararı aldı. Bu karar, dijital yayıncılık sektörü ile teknoloji devleri arasındaki güç dengesinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
Google'ın arama motoruna entegre ettiği yapay zekâ destekli özet özellikleri, kullanıcıların arama sonuçlarından doğrudan bilgi almasına olanak tanıyor. Ancak bu durum, kullanıcıların haber sitelerine tıklama ihtiyacını azaltarak trafik kaybına yol açabiliyor. Dijital analiz şirketi Semrush verilerine göre, Haziran 2025-Haziran 2026 döneminde birçok büyük yayın kuruluşunun Google kaynaklı organik arama trafiğinde düşüşler yaşandı. Politico'nun trafiği yüzde 20, CNN'in trafiği yüzde 31, Business Insider'ın trafiği yüzde 31, USA Today'in trafiği yüzde 18 geriledi. İngiltere merkezli Reach grubunun Google trafiği ise yüzde 55 düştü; bu durum grubun gelirlerinde yüzde 9'luk bir düşüşe neden oldu.
Rekabet Kurumu, Google'ın yapay zekâ özetlerinin haber sitelerinin ziyaretçi trafiklerinde ve reklam gelirlerinde ciddi düşüşlere yol açabileceği endişesiyle bu adımı attı. Kurum, yayıncıların haklarını korumak ve telif ile gelir kayıplarını önlemek amacıyla Google'a yönelik 'adil paylaşım' tedbir kararı aldı. Bu karar ile yapay zekâ içeriklerinin üreticisi olan haber sitelerinin haklarının gözetilmesi ve dijital ekosistemde adil rekabetin sağlanması hedefleniyor.
Rekabet Kurumu'nun bu hamlesi, dijital yayıncılık sektörü ile teknoloji devleri arasındaki rekabet dengelerini yeniden şekillendirebilir. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Beyler Yetkiner, yapay zekâ özetlerinin kullanıcı için pratik görünse de habercilik sektörünün temellerini sarstığına dikkat çekti. Doç. Dr. Yetkiner, Google'ın mevcut tutumunun, başka mecraların ürettiği içerikleri emek harcamadan sahiplenmek anlamına geldiğini vurguladı. Geleneksel yapıda Google arama sonuçlarını sıralarken, kullanıcıların kendi tercihiyle siteye tıklayarak içerik üreticisine reklam geliri kazandırdığını belirten Yetkiner, 'AI Overviews' özelliğiyle sistemin kaynak linkleri öne çıkarmadan bilgi sunmaya başlamasının içerik üreticilerini ekonomik olarak sıkıntıya soktuğunu ifade etti. Karşılıksız içerik kullanımının engellenmemesi halinde, habercilik alanında tehlikeli bir tekel oluşabileceği uyarısında bulundu.
Yetişkiner, tıklama bazlı dijital reklam gelirlerinin sektörün can damarı olduğunu belirterek, tedbir kararının zamanlamasının yerinde olduğunu söyledi. Google'ın bu adımının, doğrudan haber emekçilerini ve özellikle kısıtlı imkânlarla yayın yapan yerel basını hayati derecede riske attığını vurguladı. Rekabet Kurumu'nun pozisyonunun bu açıdan son derece yerinde ve kritik bir adım olduğunu belirten Yetkiner, kararın ayakta kalma mücadelesi veren yerel haber sitelerini ekonomik açıdan rahatlatacağını ekledi.
Dünyada da benzer tartışmaların yaşandığını belirten Doç. Dr. Beyler Yetkiner, sorunun çözümünün sansür veya erişim engeli değil, yayıncılarla adil bir masaya oturulması olduğunu ifade etti. CNN, Reuters ve The Economist gibi küresel devlerin de yapay zekâ özetlerinden rahatsız olduğunu dile getiren Yetkiner, Google'ın Türkiye'de de haber yayıncılarıyla masaya oturarak adil bir lisanslama modeli geliştirmesinin şart olduğunu söyledi. Rekabet Kurumu'nun adımının süratle fonksiyonel bir mekanizmaya dönüştürülmesinin, geçimini bu sektörden sağlayan medya çalışanlarının hakkını korumak adına elzem olduğunu belirtti.
Yapay zekâ özetlerinin kullanıcı deneyimi ve bilgi kalitesi üzerindeki etkilerine de değinen Yetkiner, arama motorlarının doğrudan özet sunmasının kısa vadede kullanıcıya zaman kazandırıyor gibi görünse de, uzun vadede bilginin doğrulanma ve karşılaştırılma sürecini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
