Türk Üreme Sağlığı ve İnfertilite Vakfı Başkanı Prof. Dr. Gürkan Bozdağ, tüp bebek tedavisinde yapay zeka ve genetik ayıklama yöntemlerindeki son gelişmeleri aktardı. Bozdağ, bu yöntemlerle Spinal Müsküler Atrofi (SMA), talasemi, kistik fibrozis gibi tek gen hastalıklarının ve Down Sendromu gibi kromozom bozukluklarının büyük oranda önlenebileceğini belirtti.
Yapay zekanın, tüp bebek tedavisinde embriyo seçimi ve tedavi planlamasında önemli bir rol üstlendiğini vurgulayan Bozdağ, yapay zekanın embriyo gelişimindeki anormallikleri ve gebelik sürecindeki riskleri daha erken tespit edebildiğini söyledi. Bozdağ, yapay zekanın hekimlerin yerini tamamen alamayacağını, ancak yapay zekayı daha iyi kullanan hekimlerin öne çıkacağını ifade etti.
Genetik ayıklama ile bebeğin ciddi genetik hastalıklarla doğmasının önlenmesinin amaçlandığını belirten Bozdağ, özellikle anne yaşının 38 ve üzerinde olduğu durumlarda kromozomal bozukluk ihtimalinin arttığını kaydetti. Akraba evliliklerinde veya aynı coğrafyadan olan evliliklerde tek gen hastalıklarının artabildiğini dile getiren Bozdağ, bu durumlarda anne ve baba adaylarının WES testleri ile tarandığını ve ortak hastalık taşıyıcılığı varsa sağlıklı embriyonun seçilebildiğini açıkladı. Bu yöntemlerin tüp bebek tedavisi ile uygulandığını ve az da olsa yanılma payları nedeniyle seçilmiş vakalarda önerildiğini sözlerine ekledi.
Bozdağ, boy, göz rengi, zeka gibi özelliklerin genetik ayıklama ile seçilemeyeceğini, bu tür uygulamaların etik olmadığını ve birçok ülkede yasak olduğunu vurguladı. "Tasarım bebek" endişelerine de değinen Bozdağ, bu konuda önemli hukuki ve etik sınırlamalar olduğunu, gen düzeltme gibi tedaviye yönelik yaklaşımların hastalıkların yeni nesillerde ortadan kaldırılmasını sağlayacağını örneklerle açıkladı.
TFRM Üreme Endokrinolojisi Özel İlgi Grubu Koordinatörü Prof. Dr. Kübra Boynukalın ise doğurganlığı koruyucu yöntemlerin doğurganlık hızını korumaya katkı sağlayabileceğini belirtti. Türkiye'deki doğurganlık hızındaki düşüşün nüfusun yaşlanmasına yol açtığını ifade eden Boynukalın, yumurta dondurma gibi yöntemlerin bireylerin üreme potansiyellerini ileri yaşlara taşıyabilmesine olanak tanıdığını sözlerine ekledi.
