Etiyopya'nın Afar bölgesinde, Aralık 2024 ile Mart 2025 tarihleri arasında olağanüstü bir tektonik hareketlilik kaydedildi. Arap, Nübyen ve Somali tektonik levhalarının kesişim noktasında bulunan bölgede, normalde yılda birkaç santimetreden az genişleyen çatlak zonundaki zeminin, bu kısa süre zarfında yaklaşık 60 santimetre yana doğru kaydığı tespit edildi.
U.S. Geological Survey (ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu) araştırmacısı Chanel A. Deane liderliğindeki uluslararası bir bilim ekibinin çalışması, bölgedeki ani genişlemenin yüzeydeki bir volkanik patlamadan kaynaklanmadığını ortaya koydu. Uydu ve sismik veriler, Fentale ve Dofen yanardağları arasında, yerin yaklaşık 50 kilometre altında uzunlamasına bir magma damarının oluştuğunu gösterdi. Yer kabuğuna sızan bu magma, takoz etkisiyle yüzeydeki yapıları iki yana itti ve bir kısmının yer altında soğuyarak kabuğa yerleştiği belirtildi.
Bu magma hareketliliği, bölgede büyüklükleri 4 ile 5.9 arasında değişen 300'den fazla sismik sarsıntıyı tetikledi. En şiddetli deprem 14 Şubat 2025'te kaydedildi. Sarsıntılar ve zemin kaymaları sonucu Afar bölgesindeki kara yolları, binalar, su kuyuları ve altyapı hatları hasar gördü, arazide derin çatlaklar oluştu. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), artan riskler nedeniyle Ocak 2025 itibarıyla yaklaşık 75 bin kişinin bölgeden tahliye edildiğini bildirdi.
Bilim insanları, bölgedeki yer değişimlerini izlemek amacıyla saha çalışmalarının yanı sıra InSAR (Girişimölçer Yapay Açıklıklı Radar) uydu teknolojisini kullandı. Depremlerin ardından yayılan sismik yüzey dalgalarını analiz eden uzmanlar, sarsıntıların dağılımını dar bir hat üzerinde netleştirerek magma damarının konumuyla eşleştirdi. Mada Walabu Üniversitesi öğretim üyesi Abdisa Kawo, elde edilen uydu ölçümlerinin güvenilirliğine dikkat çekerek, magma yollarını, ısı artışlarını ve gaz salınımlarını daha hassas takip için yer istasyonlarının artırılması gerektiğini belirtti. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan Emma J. Watts liderliğindeki bir başka çalışma ise Afar'ın altındaki manto tabakasının homojen olmadığını ve bir magma yükselimi içerdiğini belgeledi. Bilimsel kaynaklar, Fentale yakınlarında en son Eylül 2024 ve 2015'te benzer yer altı magma sıkışmaları yaşandığını, ancak 2024-2025 dönemindeki hareketliliğin hacim ve enerji bakımından çok daha büyük olduğunu rapor etti.
