Küresel iklim verileri ve kentsel ısı adası etkisi üzerine yapılan araştırmalar, şehirlerdeki beton, kaldırım ve koyu renkli yüzeylerin yaz aylarında kırsal alanlara kıyasla daha fazla ısındığını ortaya koyuyor. Sıcağa bağlı can kayıplarının artmasıyla birlikte, kamusal alanlarda yerel serinlik sağlama hedefiyle yeni bir kentsel mobilya sistemi geliştirildi.
Zürih Sanat Üniversitesi Endüstriyel Tasarım bölümü mezunları Andrin Stocker ve Luc Schweizer tarafından tasarlanan ‘bloc’ adlı modüler sistem, elektrik şebekesine ihtiyaç duymadan açık alanlarda sıcaklığı düşürmeyi amaçlıyor. Tarihsel süreçteki kil kaplar, rüzgar kuleleri ve doğadaki termit tepeleri gibi yapılardan ilham alan tasarım, evaporatif (buharlamalı) soğutma mekanizmasıyla çalışıyor.
3 boyutlu yazıcı teknolojisiyle üretilen gözenekli terakot (pişmiş toprak) bloklar, suyu bünyesinde tutma özelliğine sahip. Sistem, yerleşik güneş panellerinden sağlanan enerjiyle çalışan küçük bir fan yardımıyla sıcak havayı bu nemli seramik gövdeden geçiriyor. Hava kilden geçerken meydana gelen buharlaşma, ısının havadan uzaklaştırılmasını sağlıyor.
Resmi proje raporunda paylaşılan operasyonel verilere göre sistem, hava sıcaklığının 30°C’ı geçtiği günlerde ortalama 15 galon su tüketiyor. Ünitenin kavisli üst yapısı ise günde yaklaşık 6 galon yağmur suyu toplama kapasitesine sahip. Sistemin dayandığı teknik altyapı akademik çalışmalarla da destekleniyor. Yapılan araştırmalar, terakot boru sistemlerinin hava sıcaklığını düşürmede etkili olduğunu ve sıcak-kuru iklimlerde düşük enerjili bir alternatif sunduğunu doğruluyor.
Tasarımcılar, bloc sisteminin tüm bir mahalleyi soğutmak için değil; otobüs durakları, okul bahçeleri ve meydanlar gibi vatandaşların doğrudan zaman geçirdiği mikro alanlarda geçici rahatlama sağlamak üzere kurgulandığını belirtti. Mekanik klimaların aksine soğutucu gaz barındırmayan ve şebeke elektriği gerektirmeyen bu yapı, elektrik altyapısının sınırlı veya maliyetli olduğu bölgeler için düşük maliyetli bir alternatif sunuyor.
