Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 2008 yılında alınan kararla, okyanusların karşı karşıya kaldığı zorluklara dikkat çekmek amacıyla 8 Haziran tarihi 'Dünya Okyanus Günü' olarak kabul edildi. Bu yılki günün teması, 'Yeniden hayal et: Bildiğimiz dünyanın ötesinde, okyanuslarımızla yeni bir ilişki' olarak belirlendi.
BM verilerine göre, gezegenin yüzde 70'inden fazlasını kaplayan okyanuslar, tüm canlılar için bir yaşam kaynağıdır ve dünyadaki oksijenin en az yüzde 50'sini üretmektedir. Okyanuslar, insan faaliyetleri sonucu salınan karbondioksitin yaklaşık yüzde 30'unu emerek küresel ısınmanın etkilerini hafifletmektedir. Dünya Deniz Türleri Kayıt Sistemi'ne göre, okyanuslarda 250 binden fazla deniz türü kayıt altına alınmıştır.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verileri, okyanusların dünya genelinde 3 milyardan fazla insanın hayvansal protein ihtiyacının en az yüzde 20'sini karşıladığını göstermektedir. Balıkçılık ve su ürünleri sektörü, özellikle Afrika ve Asya'daki birçok ülke için temel gıda kaynağıdır. Bu sektörde 60 milyondan fazla kişi doğrudan istihdam edilmektedir. Denizcilik ve okyanus ekonomisinin büyümesiyle, 2030'a kadar bu alanda 40 milyon yeni iş fırsatı yaratılması öngörülmektedir.
Doğal Hayatı Koruma Vakfı'nın (WWF) 'Yaşayan Gezegen 2024' raporuna göre, 1970-2020 döneminde deniz popülasyonunda yüzde 56'lık bir azalma kaydedilmiştir. Küresel ısınma, aşırı avlanma, endüstriyel atıklar ve hava kirliliği bu azalmanın başlıca nedenleri olarak gösterilmektedir. Henüz yaklaşık yüzde 20'si keşfedilmiş olan okyanuslara her yıl 8 milyon ton plastik atık karışmakta ve bu durum 2 binden fazla yabani türe zarar vermektedir.
Son 2 yılda okyanusların korunması konusunda önemli adımlar atılmıştır. Yaklaşık 5 milyon kilometrekarelik deniz alanının koruma altına alınmasıyla, Avrupa Birliği'nin yüz ölçümünden daha geniş bir bölge güvence altına alınmıştır. İnsan faaliyetleri sonucu açığa çıkan sera gazlarının yarattığı ısının yaklaşık yüzde 90'ını emen okyanuslar, küresel ısınmanın etkilerini giderek daha belirgin bir şekilde yansıtmaktadır.
'Advances in Atmospheric Sciences' dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, 2025 yılında okyanuslarda depolanan ısı miktarı, modern ölçümlerin başladığı günden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Araştırma, okyanusların yüzeyden 2 kilometre derinliğe kadar olan kısmında biriken ısı miktarının, 2025'te bir önceki yıla kıyasla rekor seviyeye ulaştığını ortaya koymuştur. Bu miktarın, dünyanın 2023'te tükettiği toplam enerjinin yaklaşık 37 katına tekabül ettiği belirtilmiştir. En hızlı ısınan alanlar arasında Güney Atlantik, Kuzey Pasifik ve Güney Okyanusu'nun yer aldığı vurgulanmıştır.
