Yapay zeka ekosistemindeki hızlı büyüme ve bunun sonucunda oluşan arz-talep dengesizlikleri, bellek (DRAM) maliyetlerinde son yıllarda önemli artışlara neden oldu. Birim maliyetlerin önceki dönemlere göre 3 ila 4 kat artması, küresel donanım pazarında ciddi bir finansal baskı yaratırken, Çinli yarı iletken üreticileri çözüm olarak öne çıkıyor.
Modern veri merkezleri ve büyük dil modellerinin (LLM) yüksek bant genişlikli bellek ihtiyacı, geleneksel DRAM üretim kapasitesinin bu alana yönlendirilmesine yol açtı. Bu durum, standart tüketici ve kurumsal bellek pazarında fiyatların kontrolsüz yükselişini tetikledi. ABD'nin teknolojik ambargoları nedeniyle küresel pazara entegre olmakta zorlanan Çinli üreticiler, bu krizde stratejik bir alternatif haline geldi.
Samsung'un eski departman yöneticisi ve teknoloji danışmanı Kye-hyun Kyung, Çin hükümetinin desteklediği bellek yatırımlarının kritik bir olgunluk seviyesine ulaştığını belirtti. Kyung'un analizlerine göre, Batılı ve Güney Koreli tedarikçilere olan bağımlılığı azaltmayı hedefleyen Çin, yerel üretimiyle küresel pazar payı elde etmeye başladı. Yatırımların mevcut ivmesini koruması durumunda, Çin menşeli arzın artmasıyla birlikte 2025 yılının ikinci yarısından itibaren bellek fiyatlarında hissedilir bir düşüş bekleniyor.
Çin'in bellek teknolojilerindeki önemli oyuncularından ChangXin Memory Technologies (CXMT), bölgenin en büyük DDR5 üreticisi olarak kapasite artırımına gidiyor. Jiahe Jinwei gibi diğer üreticilerin de katılımıyla Çin'in üretim gücü artıyor. Araştırma verileri, 2027 yılının ikinci yarısına gelindiğinde Çinli üreticilerin toplam üretim hacminin aylık 6 milyon plaka (wafer) seviyesine ulaşacağını öngörüyor.
Ancak bu olumlu tablo, yapay zeka yatırımlarının devamlılığına bağlı. Kyung, yapay zeka sektöründeki sermaye harcamalarının azalması veya teknoloji devlerinin bu alandaki yatırımlarını konsolide etmesi durumunda, Çinli üreticilerin de üretim kapasitelerini ve Ar-Ge yatırımlarını gözden geçirebileceği konusunda uyarıyor. Çinli üreticilerin küresel tedarik zincirine daha agresif dahil olması, önümüzdeki iki yıl içinde donanım maliyetlerinin dengelenmesinde önemli bir rol oynayabilir. Samsung'dan gelen açıklamalar ve Çinli üreticilerin bellek sorununa alternatif bir yol çizmesi halinde fiyatlar düşüşe geçebilir. Telefonlardan laptop ve tabletlere kadar birçok teknolojik ürünü etkileyen DRAM ürünlerindeki 3-4 kat artışın geri tepmesiyle teknolojik cihaz fiyatlarının da düşmesi bekleniyor.
