Britanya'da, istilacı bir bitki türünü yok eden yeni bir 'öldürücü mantar' türü keşfedildi. Bu keşif, tahrip olmuş yerel habitatların yeniden canlandırılması umutlarını artırıyor.
Keşfedilen mantar, Birleşik Krallık ve Avrupa'da hızla yayılan ve diğer türleri dışlayarak ortama hakim olan 'heath-star' yosununu enfekte ediyor. Bilim insanları, bu durumun Britanya çevresinin istilacı türlere karşı nadir görülen bir geri kazanım mücadelesi olabileceğini belirtiyor.
Mantarın yayılmasını takip eden Dr. George Greiff, 30, keşfi dört yıl önce Wight Adası'nda yürüyüş yaparken gerçekleştirdi. Yosunların öldüğü alanları fark eden Greiff, örnekler topladı ancak ilk başta nedeni belirleyemedi. Ancak zamanla daha fazla yosun çürümesi vakasıyla karşılaşınca, Birleşik Krallık ve Fransa'daki bilim insanlarıyla işbirliği yaparak bulmacayı çözdü.
Bu yeni mantar türüne 'yosun ölümü' adı verildi. Mantarlar genellikle olumsuz bir çağrışım yapsa da, bu türün 'iyi bir şey' olarak değerlendirilebileceği ifade ediliyor. Kurbanı olan 'heath-star' yosunu ise Britanya genelinde yaygın olarak bulunuyor; tepelerde, kumullarda ve hatta basit bir bahçe çitinde bile görülebiliyor. Greiff, yosunun oldukça agresif olduğunu ve hatta asfaltta bile büyüdüğünü belirtiyor.
Britanya'ya insanlar tarafından kazara veya kasıtlı olarak getirilen yaklaşık 2.000 yabancı bitki ve hayvan türü bulunuyor. Bu türlerden bazıları, örneğin Kuzey Amerika kökenli gri sincaplar gibi, yerel türlerin yok olmasına neden olabiliyor. Bitki dünyasında ise Japon düğünçiçeği gibi istilacı türler evlere zarar verebiliyor veya orman gülleri toprağa toksinler bırakabiliyor.
'Heath-star' yosunu hakkında ise henüz çok fazla bilgi bulunmuyor. Bilim insanları, bu yosunun 1940'larda güney yarım küreden Britanya'ya geldiğini ve 1990'lara gelindiğinde ise her yerde görüldüğünü düşünüyor. Greiff, bu yosunun patlama yaptığını ve 1930'larda yerel yosunların büyüdüğü alanları ele geçirdiğini ifade ediyor.
Britanya'da binden fazla yosun türü bulunuyor ve bu yosunlar, nadir bulunan yağmur ormanları ve karbon depolayan turbalıklar gibi ekosistemlerin temelini oluşturuyor. Ancak bu yosunlar, yabancı bitkiler tarafından tehdit ediliyor. 'Heath-star' yosunu, geniş alanlara sporlar yayarak ve hızla çoğalarak başarılı bir istilacı haline gelmiş durumda.
Greiff, yosun ölümü mantarının bulunduğu alanların haritasının aynı zamanda kendi tatil destinasyonlarının haritası olduğunu esprili bir dille anlatıyor. Mantarın tam olarak tanımlanması için kapsamlı DNA dizileme çalışmaları yapıldığı belirtiliyor. Mikroskop altında incelenen mantarın, yosun gövdesine yapışarak pamuk şeker gibi şiştiği ve bazı yosun hücrelerine nüfuz ettiği gözlemleniyor.
Bu mantarın, Britanya'daki milyonlarca dişbudak ağacını öldüren dişbudak ölümü mantarına yakın bir akraba olduğu anlaşılmış durumda. Güçlü bir mantarın bitkileri yok etmesi, diğer türler ve biyoçeşitlilik için potansiyel bir tehdit gibi görünse de, Greiff'in analizleri bu mantarın yalnızca 'heath-star' yosununu etkilediğini ve sınırlı ölçüde başka bir yosun türünü de etkileyebileceğini gösteriyor. Ancak bu bulguların doğrulanması için daha fazla çalışma yapılması gerekiyor.
Greiff, mantarın kökeninin, 'heath-star' yosununu öldürmeye adapte olmuş yerel bir türe dayanıyor olabileceğini düşünüyor. Bu durum, Britanya ekosisteminin istilacı türlere karşı verdiği nadir ve olumlu bir mücadele örneği olarak değerlendiriliyor.
