Botsvana'da bulunan Karowe madeninden çıkarılan 37,41 karatlık dev bir elmas, jeoloji dünyasında dikkat çekti. Canlı pembe ve tamamen renksiz olmak üzere iki farklı renge sahip olan elmasın, iki renk bölgesi arasında net bir sınır bulunuyor. Bu durum, Dünya mantosundaki farklı oluşum koşullarının tek bir kristal yapıda gözlemlenmesini sağlıyor.
Amerika Gemoloji Enstitüsü (GIA) tarafından yapılan ilk analizler, elmasın Tip IIa sınıfına ait olduğunu doğruladı. Bu sınıf, azot ve diğer yabancı maddeleri neredeyse hiç içermiyor. Araştırma bulgularına göre, elmasın pembe bölümü, yüksek jeolojik basınç altında atomik kafes yapısının kalıcı olarak yer değiştirmesiyle oluşan plastik deformasyon sürecinden geçmiş. Bu yapısal bozulma, yabancı atom olmaksızın pembe renge yol açmış. Renksiz bölüm ise daha düşük mekanik stres altında, kafes bozulması olmadan gelişmiş.
İki karatın altındaki çift renkli elmas örnekleri bulunsa da, 37,41 karatlık bu kristal, net sınırı ve bütünlüğü korunmuş yapısıyla iki farklı gelişme evresini yan yana inceleme imkanı sunması açısından önem taşıyor. Elmas, Botsvana'nın kuzeyindeki Karowe madeninden elde edildi. Bu madenden daha önce de 2024 yılında 2,488 karatlık Motswedi elması çıkarılmıştı.
Kimberlit magma bacaları, mantonun derinliklerinden yüzeye fırlayarak elmasların grafit yapıya dönüşmeden veya ısısal bozunmaya uğramadan ulaşmasını sağlıyor. Karowe'deki tesislerde kullanılan özel kırma ve ayıklama teknolojileri, büyük kristallerin parçalanmasını önleyerek elmasın bütün olarak laboratuvarlara ulaşmasını sağladı. Bu durum, elmasın çift renkli yapısının korunmasına olanak tanıdı.
Botsvana'da bulunan bu çift aşamalı büyüme sürecine sahip elmas, Batı Avustralya'daki Argyle madeninden çıkarılan pembe elmaslarla benzerlik gösteriyor. Nature Communications dergisinde yayımlanan 2023 tarihli bir çalışmada, Argyle'daki renk oluşumunun Nuna süperkıtasının ayrışma dönemindeki tektonik hareketlere dayandığı belirtilmişti. Botsvana'daki numune de benzer şekilde, önce deformasyona uğramış, ardından deformasyonsuz büyümeye devam etmiş iki ayrı jeolojik evrenin izlerini taşıyor. Gaborone'daki laboratuvarda tahribatsız spektroskopik ve fotolüminesans haritalama testleri devam ediyor. GIA, kristal üzerindeki detaylı inceleme raporunu 2026 ortasında kamuoyuyla paylaşacağını duyurdu. Elmas, analizler tamamlanana kadar herhangi bir ticari kesim işlemine tabi tutulmadan orijinal haliyle muhafaza edilecek.
