Birleşmiş Milletler (BM) tarafından hazırlanan yeni bir rapor, yapay zeka sistemlerinin çevresel etkilerine dair önemli bulgular ortaya koydu. Rapora göre, sohbet botlarıyla gerçekleştirilen iletişimlerde kullanılan "lütfen" ve "teşekkür ederim" gibi nezaket ifadeleri, uzun vadede ciddi enerji tüketimine yol açabiliyor.
Araştırmada, milyarlarca kullanıcının bu tür ifadeleri kullanmasıyla ortaya çıkan toplam enerji yükü mercek altına alındı. Uzmanlar, daha kısa ve doğrudan komutların kaynak kullanımını azaltabileceği yönünde görüş bildirdi. Yapay zeka sistemlerinin operasyonel altyapısını oluşturan veri merkezlerinin geçen yıl yaklaşık 448 teravatsaat elektrik tükettiği belirtildi. Bu tüketimin, birçok ülkenin yıllık enerji kullanımına eşdeğer olduğu ve veri merkezlerinin tek başına bir ülke olarak değerlendirilmesi halinde, küresel ölçekte en fazla enerji tüketen ülkeler arasında yer alacağı ifade edildi.
Rapor, elektrik üretimi için kullanılan su miktarının da yaklaşık 4,5 trilyon litreye ulaştığını ortaya koydu. Yapay zekanın sadece enerji değil, aynı zamanda su ve arazi kullanımı açısından da önemli bir çevresel yük oluşturduğuna dikkat çekildi. Önümüzdeki yıllarda yapay zeka kaynaklı elektrik tüketiminin hızla artması bekleniyor. Tahminler, 2030 yılında yapay zekanın yıllık elektrik tüketiminin 945 teravatsaate ulaşabileceğini gösteriyor. Bu rakamın, küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 3'ünü oluşturması öngörülüyor.
Ayrıca, yapay zeka altyapısının neden olduğu elektronik atık üretiminin de hızla artacağı uyarısı yapıldı. Uzmanlar, yıllık elektronik atık miktarının milyonlarca tona ulaşabileceğini belirtti. Kullanıcı alışkanlıklarının da toplam tüketim üzerinde etkili olduğu vurgulanırken, gereksiz ifadelerin kaldırılmasıyla veri işleme yükünün önemli ölçüde azaltılabileceği ifade edildi. Daha kısa ve doğrudan kullanım alışkanlıkları sayesinde yılda 87 ila 98 gigavatsaat arasında enerji tasarrufu sağlanabileceği, bunun da yüz binlerce kişinin yıllık elektrik tüketimine karşılık geldiği hesaplandı.
Raporun baş araştırmacılarından Prof. Kaveh Madani, yapay zekanın çoğunlukla sadece dijital bir teknoloji olarak algılandığını ancak arkasında büyük bir fiziksel altyapı bulunduğunu belirtti. Madani, her sorgu ve yanıtın enerji, su, arazi kullanımı ve elektronik atık üretimi gibi çevresel sonuçlar doğurduğunu vurgulayarak, bu maliyetlerin daha görünür hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
