Kripto para analisti Tuur Demeester, yapay zeka (YZ) altyapısındaki olası bir çöküşün 2000 yılındaki internet balonu krizinden ziyade 2008 mortgage krizine benzeyeceğini öngördü. Demeester, veri merkezlerine yapılan yüksek harcamaların, yüksek kârlı teknoloji yatırımları olarak görülse de, aslında kaldıraçlı gayrimenkul yatırımlarına benzediğini savundu.
Veri merkezlerinin arazi, bina, enerji ve soğutma sistemlerinin bir inşaat projesi olduğunu belirten Demeester, içlerindeki işlemcilerin ise yeni ve daha verimli çipler çıktıkça değer kaybettiğini ifade etti. Yöneticiye göre, talepte yavaşlama olsa bile bankalar, sigorta şirketleri ve özel kredi fonları veri merkezi inşaatlarını finanse etmeye devam edecek. Zayıf projeler borç, kira ve faiz yükümlülüklerini karşılayacak nakit üretemediğinde zararların ortaya çıkacağını, önde gelen teknoloji şirketleri kârlı kalsa bile stresin kredi verenlere yayılabileceğini belirtti.
Demeester, yapay zeka harcamalarındaki büyümenin 2027'nin ikinci yarısında yavaşlayacağını ve etkilerinin 2028'de daha belirgin hale geleceğini tahmin ediyor. Beklenen politika tepkisine göre ABD, hesaplama kapasitesinin Çin ile ekonomik rekabetin bir parçası haline gelmesi nedeniyle stratejik önemdeki yapay zeka şirketlerini ve onlara borç verenleri koruyacak. Bu müdahalenin yaratacağı parasal genişlemenin Bitcoin'i destekleyebileceği düşünülüyor.
Bu senaryoya göre Bitcoin'in önce 60 bin ile 70 bin dolar arasında kalabileceği, ardından 50 bin dolara kadar gerileyebileceği ve nihayetinde 1 milyon dolara yükselebileceği öngörülüyor. Ancak bu seviyeler garanti edilmiyor ve beklenen koşullara bağlı olarak değişebiliyor. Demeester ayrıca Ethereum'un yıl sonuna kadar 5 bin dolara ulaşacağını tahmin etti.
Şirketlerin son finansal sonuçları, yapay zeka harcamalarında bir çöküş yaşandığını henüz göstermiyor. Alphabet ve Microsoft gibi dev teknoloji şirketleri, yatırım harcamalarını artırırken bulut gelirlerinde de önemli artışlar kaydetti. Amazon'un bulut birimi AWS de son 18 çeyreğin en hızlı büyümesini yaşadı. Ancak Amazon'un serbest nakit akışı, yapay zekaya bağlı ek yatırımlar nedeniyle açığa döndü. Bu durum, artan yükümlülüklerin inşaat harcamalarında mali baskı yaratabileceğine işaret ediyor.
Yapay zeka altyapısındaki kira taahhütleri de dikkat çekiyor. Microsoft, Meta, Oracle, Amazon ve Alphabet'in veri merkezi kiraları için yaklaşık 1,09 trilyon dolarlık ödeme taahhüdünde bulunduğu derlendi. Bu rakam, şirketlerin bilançolarında tanıdığı kira yükümlülüğünün neredeyse dört katına denk geliyor. Özel finansman da ABD'deki veri merkezi projelerinde daha fazla görünür hale geldi.
Oracle'ın borcunun faiz, vergi ve amortisman öncesi kâra oranı yaklaşık 4,3 kat seviyesinde bulunurken, Alphabet, Amazon, Microsoft ve Meta'da bu oran birin altında kalıyor. Oracle'ın uzun vadeli veri merkezi kiralarının, müşteri sözleşmelerinin süresinden daha uzun olması önemli bir risk taşıyor. ABD Merkez Bankası (Fed), politika faizini sabit tuttu ve yapay zeka şirketleri için herhangi bir kurtarma fonu veya acil kredi programı açıklamadı.
