Bangladeş'in kırsal bölgelerinde aşırı sıcaklarla mücadele amacıyla geliştirilen elektrik gerektirmeyen "Eco-Cooler" adlı pasif havalandırma sistemi, yapılan yeni bilimsel çalışmalarla yeniden inceleme altına alındı. 2016 yılında Grey Dhaka tarafından tasarlanan ve Grameen Intel Social Business Ltd. gönüllüleri ile hayata geçirilen sistemin, oda sıcaklığını 5 derece düşürdüğü yönündeki iddialar bilimsel testlere tabi tutuldu.
Sistemin Çalışma Prensibi ve Uygulanışı
Söz konusu sistem, atık pet plastik şişelerin kullanılmasıyla inşa ediliyor. Kullanılmış şişeler ortadan ikiye kesilerek, pencere boyutuna uygun delikli bir levhaya monte ediliyor. Dış ortamdaki hava, şişelerin geniş kısmından girip dar boyun kısmından geçerek iç mekana aktarılıyor. Projenin başlangıcında, havanın dar boğazdan geçerken yaşadığı basınç değişimi sayesinde 5 °C'lik bir serinleme sağlandığı öne sürülmüştü.
Bilimsel Çalışmanın Bulguları
Nature yayın grubuna bağlı npj Climate Action dergisinde yayımlanan güncel bir araştırma, sistemin vaat edilen performansı sergileyemediğini ortaya koydu. Bangladeş iklim koşullarının simüle edildiği laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde, yedi farklı model test edildi. Yapılan kontroller neticesinde, sistemin belirgin bir sıcaklık düşüşü sağlamadığı saptandı. Sadece rüzgar hızının çok düşük olduğu durumlarda, sıcaklıkta en fazla 0,2 °C seviyesinde bir azalma kaydedildi.
Uzman Görüşleri ve Değerlendirme
Araştırmacılar, elde edilen veriler ışığında Eco-Cooler'ın geleneksel klima sistemlerinin bir alternatifi olarak görülmemesi gerektiği konusunda uyarıda bulundu. Bununla birlikte sistem, atık plastiklerin geri dönüşümü ve düşük maliyetli hava sirkülasyonu denemesi olması bakımından literatürdeki önemini korumaya devam ediyor.
