Kanada'daki Memorial Üniversitesi'nden okyanus bilimleri uzmanları, Kuzey Atlantik Okyanusu'nda yaşayan bir deniz hıyarı türü olan Psolus fabricii üzerinde yaptıkları incelemelerle biyoloji literatürünü değiştirecek bir keşfe imza attı. Araştırmacılar, bu canlı türünde doku ölümsüzlüğü (tissue immortality) olgusunu ilk kez tespit etti. Bulgular, Science Advances dergisinde yayımlandı.
Keşif, laboratuvar ortamında tesadüfen gerçekleşti. Araştırma ekibi, deniz hıyarını tanktan çıkarırken cama yapışan bazı tüp ayaklarının koptuğu görüldü. Normalde bu tür canlıların kopan uzuvlarını yenileyebildiği bilinse de, geride kalan parçaların kısa sürede çürümesi bekleniyordu. Ancak kopan dokuların ölmediği, kendi yaralarını sararak büyümeye devam ettiği gözlemlendi.
Okyanus Bilimleri Uzmanı Sara Jobson, kopan dokuların ağız veya sindirim sistemi olmaksızın hücresel fonksiyonlarını ve bağışıklık sistemlerini aktif tutarak hayatta kaldığını belirtti. Jobson, bu parçalara laboratuvar içinde 'zombilerimiz' adını verdiklerini ifade etti.
Derinleştirilen deneylerde, deniz hıyarından ayrılan doku parçaları steril olmayan, doğal deniz suyuna bırakıldı. Dış besleme olmadan, sudaki amino asitleri emerek beslenen bu parçalar, üç yılı aşkın süredir hücresel ölüm (nekroz) veya doku bozulması belirtisi göstermedi. Uzmanlar, bu durumun, kertenkele gibi canlıların kopan kuyruklarının saniyeler içinde işlevini yitirmesiyle kıyaslandığında mucizevi olduğunu belirtti.
Bu ölümsüz hücrelerin genetik yapısı ve telomerleri incelenerek yaşlanma mekanizmaları araştırılacak. Keşfin, kanser tedavileri, organ yenileme, yaşlanmanın geciktirilmesi ve yara iyileşmesi gibi alanlarda tıp bilimine önemli katkılar sağlaması bekleniyor. Ayrıca, günümüzde kullanılan ve etik tartışmalara yol açan HeLa hücrelerine doğal bir alternatif sunabileceği öngörülüyor.
