Bilim insanları, Dünya'dan 49 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızın yörüngesindeki bir gezegende atmosfer varlığına işaret eden önemli bulgular elde etti. Bu keşif, gezegenin yaşam barındırma potansiyeli taşıyabileceği ihtimalini güçlendirdi.
LHS 1140b olarak adlandırılan ve "süper Dünya" sınıfına giren gezegen, Dünya'nın yaklaşık beş katı kütleye sahip. Gezegen, yıldızının "yaşanabilir bölgesinde" yer alıyor; bu bölge, sıvı suyun var olabileceği sıcaklık aralığını ifade ediyor. Science dergisinde 16 Temmuz'da yayımlanan çalışmanın başyazarı gezegen bilimci Collin Cherubim, gezegenin kütlesi ve yarıçapı ölçümlerine dayanarak kayalık bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Cherubim, gezegenin Dünya'ya benzer şekilde bir demir çekirdeğe, silikat mantoya ve muhtemelen su ile atmosferden oluşan düşük yoğunluklu bir bileşene sahip olabileceğini bildirdi.
Gök bilimciler, 1990'lardan bu yana 6.200'den fazla ötegezegen keşfetti. Daha önce, Hubble Uzay Teleskobu 2001'de gaz devi bir ötegezegenin atmosfer izlerini tespit etmişti. Gözlemlerin doğrulanması durumunda LHS 1140b, başka bir yıldızın yaşanabilir bölgesinde yer alan kayalık bir gezegende tespit edilen ilk atmosfer kaydı olacak. Uzak kayalık gezegenlerin atmosferlerini incelemenin zorluğuna dikkat çeken Cherubim, LHS 1140b'nin Güneş sistemi dışında yaşam arayışı için şu ana kadarki en güçlü adaylardan biri olduğunu vurguladı. Gezegenin kayalık yapısı, sıvı suyu destekleyecek sıcaklığı ve atmosferi ile yaşam için gerekli temel unsurları taşıdığı kaydedildi.
Atmosferi tespit etmek amacıyla geliştirilen model kapsamında Cherubim, Şili'deki Las Campanas Gözlemevi'nde bulunan Magellan Clay teleskobunu kullanarak Eylül 2024'te LHS 1140b'den sızan helyum gazını gözlemledi. Hidrojenini kaybetmiş olmasına rağmen helyumunu koruduğunu aktaran Cherubim, helyumun yanı sıra oksijen gibi diğer gazların da atmosferde bulunabileceği ihtimali üzerinde durduklarını ifade etti. LHS 1140b'nin yörüngesinde döndüğü ev sahibi yıldız, evrendeki en yaygın yıldız türü olan bir kırmızı cüce. Kırmızı cüceler, diğer yıldızlara göre daha küçük ve soğuk oldukları için etraflarındaki gezegenlerin atmosferlerini incelemek daha kolay kabul ediliyor. Ancak bu yıldızların yaydığı yüksek X-ışını ve ultraviyole radyasyon, gezegen atmosferlerinin yok olmasına da neden olabiliyor. Kırmızı cüce yıldızların etraflarındaki kayalık gezegenlerin atmosferlerini koruyup koruyamayacağı sorusu astronomide henüz yanıtlanmamış bir konuyken, bu keşfin olumlu bir ilk yanıt niteliği taşıdığı belirtildi.
Araştırma ekibi, 2025 yılında gerçekleştirilen bir yıllık takip gözlemlerinde helyum gazına tekrar rastlamadı. Çalışmada bu durumun, helyum kaçış oranındaki değişkenlikten kaynaklanmış olabileceği değerlendirildi. Sonbaharda LHS 1140b üzerinde yeni bir gözlem turu başlatılması planlanıyor. Gezegeni incelemek için James Webb Uzay Teleskobu ve Hubble da dahil olmak üzere birçok gözlemevinin kullanılması hedefleniyor. Çalışmaya katılan Florida Üniversitesi'nden astrofizikçi Jason Dittmann, kayalık bir gezegende atmosfer bulunmasının yıllardır beklenen önemli bir sonuç olduğunu vurguladı. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden (MIT) Ana Glidden ve Liège Üniversitesi'nden Michaël Gillon da keşfin heyecan verici olduğunu ancak atmosferin kesin olarak doğrulanması için tekrarlanabilir gözleme ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
