Bilim insanları, Japonya'nın kuzeydoğu açıklarında yer alan Japonya Hendeği bölgesinde gerçekleştirdikleri çalışmalarla okyanus tabanına ulaşarak önemli bir başarıya imza attı. Chikyu araştırma gemisi kullanılarak yürütülen operasyon kapsamında, deniz yüzeyinden toplam 7 bin 906 metre derinliğe inilmesiyle bilimsel okyanus sondajında dünya rekoru kırıldı.
Sondaj faaliyetleri sırasında, yaklaşık 7 kilometrelik su derinliğinin aşılmasının ardından deniz tabanının yaklaşık 1 kilometre altına kadar inildiği bildirildi. Bu süreçte fay zonundan kritik örnekler toplandı. Operasyonun en teknik aşamalarından biri, 2012 yılında açılan eski bir sondaj deliğinin okyanus tabanında milimetrik hassasiyetle tespit edilerek sondaj borusunun aynı noktaya yerleştirilmesi olarak kaydedildi. Bu işlem için sonar sistemleri, su altı kameraları ve özel yönlendirme teknolojileri kullanıldı.
Elde edilen kaya ve tortu örneklerinin incelenmesi sonucunda, fay hattında sadece birkaç metre kalınlığında, oldukça yumuşak ve kaygan bir kil tabakası tespit edildi. Bilimsel verilere göre, bu zayıf tabaka deprem anında fayın kırılmasını kolaylaştırarak deniz tabanının 50 ila 70 metre arasında yer değiştirmesine ve dolayısıyla dev tsunamilerin oluşmasına sebebiyet verdi. Bu bulgular, 2011 yılındaki felaketin mekanizmasını anlamak açısından kritik önem taşıyor.
Araştırma ekibi tarafından paylaşılan sonuçlar, Science dergisinde yayımlandı. Çalışmanın, sadece Japonya özelinde değil, dünyadaki diğer dalma-batma zonlarında oluşabilecek büyük deprem ve tsunami risklerinin analiz edilmesinde de temel bir kaynak teşkil edeceği belirtiliyor. Elde edilen verilerin, gelecekteki doğal afetlerin daha doğru tahmin edilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
