Yeni bir araştırmanın sonuçları, barajların kaldırılmasının ardından balıkların tarihi yaşam alanlarının yüzde 88'ine yeniden yayıldığını ortaya koydu. Bu çalışma, dünyanın şimdiye kadar tamamlanmış en büyük baraj kaldırma projesinin doğa üzerindeki ilk kapsamlı sonuçlarını belgelemektedir.
Oregon ve California eyaletleri arasında yer alan Klamath Nehri üzerindeki J.C. Boyle, Copco 1, Copco 2 ve Iron Gate adlı dört hidroelektrik barajı, 2023-2024 yıllarında gerçekleştirilen büyük bir proje kapsamında kaldırıldı. Bu projenin son aşaması 2 Ekim 2024'te tamamlandı. Barajların ortadan kaldırılmasıyla, göçmen balıkların 100 yılı aşkın bir süredir ulaşamadığı 640 kilometreden fazla nehir ve yan kol, yeniden erişilebilir hale geldi. Bilim insanları, somonların bu alanlara dönüşünün zaman alacağını öngörmüştü ancak ilk sonuçlar beklenenden çok daha hızlı gerçekleşti. Araştırmacılar, eski Iron Gate Barajı bölgesine yerleştirdikleri yüksek çözünürlüklü sonar sistemi aracılığıyla yukarı doğru göç eden balıkları izledi.
Barajların kaldırıldığı 2024 yılı içinde, eski baraj noktasını geçerek yukarı ulaşan Chinook somonlarının sayısı 7 bin 742 olarak kaydedildi. Bir yıl sonra, 2025 göç sezonunda bu sayı önemli ölçüde arttı ve aynı noktadan geçen Chinook somonu sayısı 13 bin 310'a ulaştı. Bu balıklar, o yıl Klamath Nehri havzasına dönen tüm Chinook somonlarının yaklaşık yüzde 19'unu temsil ediyordu. İki sezonun verileri birlikte değerlendirildiğinde, eski baraj noktalarının ötesine geçen somon sayısı 21 bini aştı.
En dikkat çekici bulgu ise balıkların ulaştığı mesafe oldu. Araştırmaya göre, Chinook somonları sadece iki göç sezonunda, geçmişte yaşadıkları bilinen alanların yüzde 88'ini yeniden kullanmaya başladı. Balıklar, Klamath ve Link nehirleri ile 11 yan kol boyunca toplam 345 kilometrelik bir alana yayıldı. Bazı balıklar denizden 580 kilometreden fazla uzaklığa ve yaklaşık 1.250 metre rakıma ulaşmayı başardı. Somonların bu noktalara ulaşırken güçlü akıntılar, mevcut barajlardaki balık geçitleri ve yaklaşık 40 kilometre uzunluğundaki Upper Klamath Gölü'nü aştığı belirtildi. Araştırmacılar ayrıca, coho somonu, steelhead ve Pasifik taşemeninin de yeniden açılan bölgelere giriş yaptığını tespit etti. Uzmanlara göre bu sonuçlar, nehirlerdeki büyük fiziksel engeller kaldırıldığında doğal yaşamın beklenenden çok daha hızlı bir şekilde geri dönebileceğini göstermektedir.
