Kırklareli'nin Ahmetçe köyünde yer alan Trakya Araştırmaları Merkezi, Arkeoloji Açık Hava Müzesi haline getirilme sürecinde önemli adımlar atıyor. Projenin bilimsel liderliğini Prof. Dr. Mehmet Özdoğan ve yüksek mimar Doç. Dr. Zeynep Eres Özdoğan üstleniyor. Bölgedeki çalışmalar yoğun bir şekilde devam ederken, arkeoloji dünyasının tanınmış isimleri de merkezi ziyaret etti. Prof. Dr. Kenan Mortan, Recep Topçu, Nezih Başgelen ve Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, merkezin mevcut durumu ve geleceğine dair incelemelerde bulundular.
Arkeolojik kazıların sürdüğü alanda yürütülen çalışmalar, Türkiye'nin tarihöncesi dönemlerine ışık tutuyor. Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, İstanbul Üniversitesi bünyesinde başlattığı Trakya Araştırmaları Projesi (Kırklareli Projesi) ile Anadolu ve Avrupa arasındaki kültürel etkileşimleri ve tarımın Avrupa'ya yayılışını anlamamızı sağlayan uluslararası düzeyde kanıtlar sunmuştur. Bu proje, bölgenin binlerce yıllık geçmişini gün yüzüne çıkarmayı hedefliyor.
Kırklareli projesi, gelecekteki bilimsel çalışmalara açık ve güncellenebilir bir yapıya sahip olarak tasarlandı. Farklı araştırma türlerine uygun bir ortam sağlayacak bir merkez kurulmasına öncelik verildi. Kırklareli kent merkezine 7 km mesafedeki Ahmetçe köyünde bulunan kazı evi, 2003 yılından itibaren Trakya Araştırmaları Merkezi olarak yeniden yapılandırılarak çeşitli araştırmalara ev sahipliği yapmaya başladı.
Tarihi Arka Plan: Atatürk'ün Vizyonu
Kültür tarihi açısından büyük önem taşıyan Trakya'da, Atatürk'ün 1936 yılında başlattığı arkeolojik araştırmalar, dönemin kısıtlı imkanlarına rağmen önemli bir adım olmuştur. 1939'da sonlandırılan bu ilk çalışmaların ardından, Trakya'nın uygarlık tarihindeki yerini belirlemek amacıyla 1979'da Trakya Araştırmaları Projesi başlatıldı. İlk yıllarda yapılan yüzey taramaları ve envanter çalışmaları sonucunda çok sayıda buluntu yeri tespit edildi.
Proje kapsamında, Trakya'nın tarihöncesi dönemlerde Anadolu ve Balkan kültürleri arasındaki köprü rolü belgelenmiş, aynı zamanda arkeoloji, mimarlık tarihi, etnografya ve doğal çevre değerlerini içeren kapsamlı bir veri tabanı oluşturulmuştur. Bu çalışmalar, ulusal ve uluslararası düzeyde yayınlar ve tezlerle desteklenmiş, Trakya kültürleri üzerine uzmanlaşmış yeni nesillerin yetişmesine katkı sağlamıştır.
Merkezdeki Bilimsel Etkinlikler ve Ziyaretler
Kültürel Mirası Koruma Platformu Başkanı Nezih Başgelen, projenin başlangıcını ve kapsamını şu sözlerle özetliyor: “Trakya’nın tarihöncesini, Anadolu ile Balkanlar arasındaki ilişkileri ortaya koyarak araştırmak amacıyla 1980 yılında Mehmet Özdoğan yönetiminde bir alan araştırması olarak başladı. Proje çerçevesinde yüzey araştırmaları ve kurtarma kazıları yapıldı. 1993 ve 1994 yıllarında Aşağı Pınar ve Kanlıgeçit yerleşimlerinde kazı ve araştırmalara başlandı.”
Başgelen, “Aşağı Pınar kazıları 2019'da sonlandırıldı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ören yeri olarak tanımlandı. Alanda açık hava müzesi proje ve uygulamaları bakanlık tarafından da Avrupa Birliği projeleri olarak sürdürülüyor” diye ekliyor. Ahmetçe Trakya Araştırmaları Merkezi, bilimsel toplantı, çalıştay ve kongreler için uygun salonlara sahip olup, bu tür etkinliklere ev sahipliği yapmaya devam etmektedir. Gençlere yönelik eğitim seminerleri ve uygulamalı çalışmalar da düzenlenmektedir.
