ERZURUM - Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nde görevli akademisyenler, 'akuaponik' adı verilen yenilikçi bir yöntemle balık havuzlarında gübre kullanmadan marul yetiştirmeyi başardı.
Su Ürünleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Gökhan Arslan, bu tür alternatif yetiştiricilik sistemlerinin, özellikle küresel gıda arzındaki düşüşler ve artan dünya nüfusu göz önüne alındığında, ülke stratejileri açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Prof. Dr. Abdulkadir Bayır'ın liderliğindeki çalışma ekibi tarafından yürütülen projede, balık ve bitkilerin bir arada yetiştirildiği akuaponik sistem kullanıldı. Balık havuzlarına yerleştirilen bitki yataklarında gerçekleştirilen yetiştiricilik denemelerinde önemli başarı elde edildi. Yaklaşık 1,5 aylık bir sürenin ardından ekilen marulların hasadı başarıyla tamamlandı.
Doç. Dr. Arslan, 2030 yılına kadar dünya nüfusunun 10 milyarı aşmasının beklendiğini ve bu nüfusun sağlıklı bir şekilde beslenebilmesi için mevcut gıda üretiminin iki katına çıkması gerektiğini belirtti. İklim değişikliği gibi faktörler nedeniyle gıda üretiminde yıllar içinde bir düşüş yaşandığını ifade eden Arslan, bu durumun beslenme güvenliği açısından kritik olduğunu söyledi. Üretim masraflarını düşürmeye yönelik çeşitli yöntemler arasında akuaponik yetiştiriciliğin önemli bir alternatif olduğunu ekledi.
Akuaponik sisteminin, balıklar ve bitkilerin birlikte yaşadığı kapalı bir döngüye dayandığını belirten Arslan, bu teknikte suyun sürekli filtrelenerek tekrar kullanıldığını ve geleneksel tarım yöntemlerine kıyasla yüzde 90'a varan oranda daha az su tüketildiğini açıkladı. Sistemin en önemli avantajlarından birinin de dışarıdan gübre ihtiyacının olmaması olduğunu söyledi. Balıkların atıklarının, mekanik ve biyolojik filtreler aracılığıyla bitkiler için doğal bir gübre olan nitrata dönüştürüldüğünü, böylece suyun temizlenerek tekrar balık tanklarına verildiğini anlattı.
Geleneksel tarımda verimi artırmak için kullanılan kimyasal gübrelerin toprağı kirlettiğini ve üretimlerinin enerjiye bağımlı olduğunu hatırlatan Arslan, enerji krizlerinin doğrudan gıda krizlerine yol açabileceğini dile getirdi. Son dönemdeki enerji fiyatlarındaki artışın, orta vadede gıda fiyatlarını da yükselteceği uyarısında bulundu. Akuaponik gibi sistemlerin kimyasal gübreye ihtiyaç duymaması nedeniyle enerji krizlerinden ticari tarıma göre daha az etkilendiğini sözlerine ekledi.
