Türkiye'de araç muayene sisteminde önemli değişiklikler öngören yeni bir dönem, 15 Ağustos 2027 tarihinde başlayacak. Araç muayene hizmetlerini devralacak olan TURKA tarafından uygulanacak sistemde, yapay zeka destekli kontroller, temassız ölçüm teknolojileri, robotik sistemler ve dijital takip altyapısı kullanılacak. Yeni modelin ülke genelinde 81 ilde aynı standartlarda uygulanması hedefleniyor.
Yeni araç muayene sisteminde yapay zeka destekli görüntü işleme, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri ve gelişmiş sensörlerden yararlanılacak. Plaka ve araç tipinin belirlenmesinden karoser ve araç altındaki kusurların tespitine kadar birçok kontrol, dijital sistemlerle desteklenecek. Muayene sırasında tespit edilen veriler, görsel kanıtlarıyla birlikte dijital rapora aktarılacak.
Yeni sistemle birlikte bazı araç muayene işlemleri temassız olarak gerçekleştirilebilecek. Araç hareket halindeyken lastiklerin yanak bilgileri otomatik olarak okunabilecek, araçla uyumu kontrol edilebilecek ve lastik diş derinliği temassız şekilde ölçülebilecek. Yapay zeka destekli kameralar, lastiklerdeki çatlak, kesik ve balon gibi kusurları da tespit edebilecek. Yüksek çözünürlüklü görüntüleme sistemleriyle aracın alt bölümü ve karoseri taranırken, araç boyutları da otomatik olarak ölçülecek.
Yeni nesil araç muayene istasyonlarında robotik sistemler de kullanılacak. Far ölçümü ve aydınlatma sistemi kontrollerinin otomatik yapılması planlanırken, fren ve süspansiyon testlerinde de yeni nesil ekipmanlar kullanılacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, bu yeni teknolojileri, "Bu anlamda aracın MR’ını, tomografisini çekeceğiz" sözleriyle değerlendirdi.
Araç muayenesinde değişecek bir diğer önemli alan ise dijital takip sistemi olacak. Araç sahipleri, muayenenin hangi aşamada olduğunu anlık olarak takip edebilecek ve muayene sonuçlarına dijital ortamdan erişebilecek. İstasyonlarda dijital yönlendirme ve bilgilendirme ekranları kullanılacak. Muayene verileri gerçek zamanlı olarak merkezi sisteme aktarılacak. Yeni teknolojiler sayesinde işlem akışının hızlandırılması ve araç muayene bekleme sürelerinin azaltılması amaçlanıyor.
Yeni araç muayene sistemi, 15 Ağustos 2027 tarihinden itibaren 81 ilde uygulanmaya başlanacak. Planlamaya göre, 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi ve yaklaşık 900 muayene hattı hizmet verecek. Binek ve ticari araçların yanı sıra motosikletlere yönelik merkezler de bulunacak. Traktör ve benzeri tarım araçlarının muayenelerinde ise mobil hizmetlerden yararlanılacak.
Araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren önemli değişikliklerden biri de araç muayene ücreti ödemelerinde yapılacak. Yeni dönemde kredi kartıyla yapılacak araç muayene ödemelerinde komisyon veya hizmet bedeli alınmayacak. Bu düzenleme ile birlikte 15 Ağustos 2027'de başlayacak yeni sistemde, kredi ve banka kartıyla ödeme yapan araç sahiplerinden muayene ücretinin dışında ek bir maliyet tahsil edilmeyecek.
