Apple'ın, Çinli yarı iletken üreticisi ChangXin Memory Technologies (CXMT) tarafından geliştirilen DRAM bellek çiplerini test etmeye başladığı iddia edildi. Konuya yakın kaynaklara göre, iki şirket arasında ilk görüşmeler gerçekleştirildi. Çiplerin, başlangıç aşamasında yalnızca Çin'de satılan bazı iPhone ve MacBook modellerinde kullanılması değerlendiriliyor.
Ancak testlerin başlaması, Apple ile CXMT arasında kesin bir tedarik anlaşması yapıldığı anlamına gelmiyor. Apple'ın kalite, performans, güvenlik ve üretim kapasitesi testlerinden sonra farklı bir tedarikçiyle devam etme ihtimali de bulunuyor. CXMT çiplerinin, iPhone'lardaki A serisi veya Mac'lerdeki M serisi ana işlemcilerin yerini almayacağı belirtildi. DRAM olarak adlandırılan bu bileşenler, telefon ve bilgisayarların uygulamaları çalıştırırken kullandığı geçici çalışma belleğini sağlıyor. Bu bileşenler, cihaz performansını ve maliyetini doğrudan etkileyen önemli parçalar arasında yer alıyor.
Çin'in en büyük yerli DRAM üreticisi konumundaki CXMT, küresel bellek pazarında Samsung, SK Hynix ve Micron gibi şirketlerin hakimiyetine karşı payını artırmaya çalışıyor. Öte yandan, Apple'ın olası CXMT iş birliği Washington'da tepkiyle karşılandı. ABD Savunma Bakanlığı, CXMT'yi “Çin askerî şirketi” olarak tanımlanan kuruluşlar listesine dahil etti. Bu liste, Apple gibi özel şirketler için tek başına genel bir ticaret yasağı oluşturmasa da, CXMT'ye yönelik yeni ihracat kontrolleri veya ticari kısıtlamalar Apple'ın planlarını doğrudan etkileyebilir.
Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerden oluşan bir grup, 29 Temmuz'da Apple CEO'su Tim Cook'a gönderdikleri mektupta, şirketten CXMT ve YMTC üretimi bellekleri hiçbir Apple ürününde kullanmama taahhüdünde bulunmasını istedi. Senatörler, Apple'ın bir Çinli üreticiyi onaylamasının diğer teknoloji şirketleri için de referans oluşturacağını savundu. Mektupta ayrıca Apple'ın ürün planları ve teknik bilgileriyle Çinli tedarikçilere ne ölçüde erişim vereceği soruldu. Apple ile CXMT'nin teknoloji sırrı paylaştığına dair doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor; milletvekillerinin dile getirdiği endişeler, olası bir anlaşmaya yönelik güvenlik kaygıları olarak değerlendiriliyor.
Olası anlaşmanın arkasında küresel bellek tedarikinde yaşanan sıkıntının bulunduğu belirtiliyor. Yapay zekâ veri merkezleri, yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerine olan talebi artırdı. Samsung, SK Hynix ve Micron gibi üreticiler, sınırlı üretim kapasitelerinin büyük bölümünü yüksek kâr sağlayan yapay zekâ ve kurumsal veri merkezi ürünlerine ayırmaya başladı. Bu durum, telefonlar ve kişisel bilgisayarlar için kullanılan geleneksel DRAM ve NAND çiplerinin tedarikinde daralmaya yol açtı. Araştırma şirketi IDC'ye göre, üretim kapasitesinin tüketici elektroniğinden yapay zekâ sistemlerine kaydırılması fiyatları artırıyor ve bu sıkıntının 2027'ye kadar uzaması öngörülüyor.
Apple, büyük sipariş hacmi ve uzun vadeli sözleşmeleri sayesinde küçük üreticilere kıyasla tedarik krizlerine karşı daha avantajlı bir konumda bulunuyor. Ancak şirket de yükselen bellek maliyetlerinden tamamen korunmuş değil. Apple'ın CXMT'yi alternatif tedarikçi olarak onaylaması, mevcut üreticilerle yaptığı görüşmelerde elini güçlendirebilir ve Çin'de satılan cihazların maliyetini düşürebilir. Washington'ın yeni kısıtlamalar getirmesi veya Kongre baskısının artması halinde ise plan rafa kaldırılabilir. Şimdilik CXMT çiplerinin hangi modellerde kullanılacağına, anlaşmanın ne zaman başlayacağına veya Çin dışındaki ürünlere genişletilip genişletilmeyeceğine dair kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
