1969 yılında gerçekleştirilen Apollo 12 görevi, kalkıştan kısa bir süre sonra yaşanan teknik bir kriz nedeniyle neredeyse iptal olmanın eşiğinden döndü. İnsanlığı Ay'a taşıyan görevlerden biri olan Apollo 12, fırlatmadan sonraki 52 saniye içinde yaşadığı çifte yıldırım çarpmasıyla büyük bir tehlike atlattı.
14 Kasım 1969'da, Saturn V roketi atmosferde yükselirken iki kez yıldırım isabetine uğradı. İlk çarpma kalkıştan 36 saniye sonra, ikinci çarpma ise 52. saniyede meydana geldi. Bu beklenmedik olay, uzay aracının elektrik sistemlerinde ciddi arızalara yol açtı. Yakıt hücreleri devre dışı kaldı, göstergeler hata vermeye başladı ve Houston'daki görev kontrol merkezine iletilen veriler okunamaz hale geldi.
Mürettebatın bulunduğu kapsülde de durum belirsizdi. Komutan Pete Conrad, sistemlerin aynı anda devre dışı kaldığını bildirdi ve görevin iptal edilmesi seçeneği gündeme geldi. O kritik anlarda, görev kontrol merkezindeki birçok yetkili, Apollo 12'nin devam edip edemeyeceği konusunda emin olamıyordu.
Bu karmaşık krizin çözümünde, genç uçuş kontrolcüsü John Aaron'ın dikkati ve bilgisi önemli rol oynadı. Elektrik ve iletişim sistemlerinden sorumlu Aaron, ekrandaki anlamsız verilerin, daha önce karşılaştığı düşük voltaj kaynaklı özel bir telemetri bozulmasına benzediğini fark etti. Bu gözlem, saniyeler içinde alınacak kararı belirledi.
John Aaron'ın önerisi, alışılmadık bir komut olan "SCE'yi yardımcı moda alın" şeklinde oldu. Bu komut astronotlara iletildiğinde kısa süreli bir tereddüt yaşansa da, astronot Alan Bean ilgili sistemi devreye almayı başardı. Kısa bir süre sonra, kayıp telemetri verileri geri gelmeye başladı ve NASA ekipleri uzay aracının durumunu yeniden analiz edebildi.
Olayın ardından, Apollo 12'nin kurtuluşunun sadece tek bir düğmeye basılmasıyla olmadığı, telemetri verileri geri geldikten sonra yakıt hücrelerinin yeniden çalıştırılması, yönlendirme sistemlerinin düzeltilmesi ve aracın kontrolünün sağlanması gibi birçok teknik müdahalenin gerektiği anlaşıldı. Ay yolculuğuna devam kararı, bu kontrollerin ardından alındı.
Apollo 12'deki bu kriz, sadece görevi değil, gelecekteki uzay uçuşlarını da etkiledi. Yapılan incelemeler sonucunda, roket egzozunun ve atmosfer koşullarının yıldırım oluşumunu tetiklemiş olabileceği değerlendirildi. Bu durum üzerine NASA, fırlatma hava durumu kurallarını yeniden düzenledi ve belirli bulut sistemleri ile fırtına koşullarında kalkışlara sınırlama getirdi.
Apollo 12 olayı, yıllar sonra bile uzay tarihi, NASA'nın kriz yönetimi ve Ay görevleri açısından dikkat çekici bir örnek olarak anılmaya devam etmektedir. Görevin kaderini değiştiren en önemli unsur, bir kişinin zorlu bir anda, daha önce karşılaştığı bir örüntüyü hatırlayarak doğru müdahaleyi önerisi oldu.
