Amerika Birleşik Devletleri'nde, 1966'dan bu yana ilk kez tespit edilen et yiyen kurtçuk salgınıyla mücadele için kapsamlı bir plan açıklandı. Tarım ve sağlık yetkilileri, salgını önlemek amacıyla genetiği değiştirilmiş milyonlarca steril sineği bölgeye salmayı planlıyor.
Ancak uzmanlar, mevcut steril sinek üretim kapasitesinin, hızla çoğalan kurtçuk popülasyonunu durdurmak için yetersiz olduğunu belirtiyor. Bu nedenle, ilk enfeksiyonun görüldüğü ABD'nin güney sınırındaki bölgeye bir kontrol alanı oluşturulması ve böcekleri tespit etmek için özel eğitimli köpeklerin kullanılması gibi ek önlemler de devreye sokuldu.
İnsanlar için tehdidin düşük olduğu vurgulanırken, sığır yetiştiricileri salgının et piyasaları üzerinde büyük bir etki yaratmasından endişe ediyor. Kurtçuklar, canlı sıcakkanlı hayvanların ve insanların açık yaralarına veya mukoza zarlarına yumurta bırakan parazit sineklerdir. Yumurtalar çatladığında, yüzlerce larvalar keskin ağızlarıyla canlı dokuyu kemirerek, tedavi edilmediği takdirde konağın ölümüne neden olabiliyor.
Çarşamba günü yapılan açıklamada, 60 yıl sonra ilk vakanın üç haftalık bir buzağıda tespit edildiği ve larvaların göbek bölgesinde bulunduğu bildirildi. Bu keşif, Meksika sınırına yaklaşık 48 kilometre mesafedeki La Pryor, Teksas kasabasında yapıldı. Yetkililer, bölgede 20 kilometre genişliğinde bir 'kontrol alanı' oluşturarak karantina, hareket kısıtlamaları ve gözetim faaliyetlerini uygulamaya başladıklarını duyurdu.
Kurtçuk larvaları, kısa mesafeleri uçabilen sineklere dönüşüyor. Uzun mesafeleri ise insanlar aracılığıyla kat ediyorlar. 1966'dan bu yana az sayıda vaka görülse de, büyük salgınlar yaşanmadı. ABD ve Latin Amerika'daki yetkililer, son altmış yıldır kurtçuklarla mücadele ediyor, ancak sınırlı başarı elde edebildiler.
Steril sinek salma yöntemi, 'Steril Böcek Tekniği' olarak biliniyor ve dişi sineklerin ömründe sadece bir kez çiftleşmesi prensibine dayanıyor. Bu sayede bırakılan yumurtalar döllenmemiş oluyor ve çatlamıyor. Bu teknik, meyve sinekleri ve sivrisinekler gibi çeşitli böcek popülasyonlarını kontrol etmek için uzun yıllardır kullanılıyor. Sinekler, kapalı bir alanda yetiştirilip radyasyona maruz bırakılarak steril hale getirildikten sonra doğaya salınıyor.
Ancak yetkililer, salgınla mücadele için haftada 600 milyon steril kurtçuk sineği üretmeleri gerektiğini belirtiyor. Şu anda ABD ve Meksika'daki tesisler, haftada yaklaşık 100 milyon steril sinek üretebiliyor. Tarım Bakanı Brooke Rollins, enfekte buzağı vakasının tespit edilmesinden bu yana, Şubat ayından bu yana uçakla yapılan dört milyon sinek salımına ek olarak, karadan da dört milyon steril sinek salındığını açıkladı.
Rollins, bu durumun zararlıların yerleşmesine yol açacağına dair bir belirti olmadığını söyledi. Ancak Teksas'taki çiftçiler gibi eleştirmenler, bu önlemlerin yeterli olmadığını düşünüyor ve bazıları Trump yönetimini sorunu yeterince ciddiye almamakla suçluyor. Amerikan sığırlarını tehdit eden son salgın tehlikesi 1970'lerde yaşanmış, ancak o dönemde ABD içinde hiç kurtçuk bulunamamıştı.
Steril sineklerin kullanımı, kurtçukları Panama'nın Kolombiya ile olan ormanlık sınır bölgesi Darien Gap'ın güneyine itmişti. O dönemde Orta Amerika genelinde haftada yaklaşık 500 ila 700 milyon steril sinek kullanıldığı belirtiliyor. Ancak son yıllarda kurtçuklar tekrar kuzeye doğru yayılmaya başladı. 2022'de Panama'da vaka sayısında büyük artış yaşandı, ardından Orta Amerika ülkelerinde de görüldü. 2024 yılına gelindiğinde ise Meksika'da rapor edildi ve ABD'ye doğru ilerlemeye başladı.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, bu son salgın şu ana kadar insanlarda 2.070 vakaya neden oldu. Kurtçukları koklayabilen 'Beagle Brigade' adlı özel köpekler, ABD sınırlarına konuşlandırıldı. Demokratlar, mevcut müdahalenin yavaş ve gecikmiş olduğunu eleştirerek, Trump'ın Orta Amerika'daki kurtçukları takip eden bir programı yürüten ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'nı (USAID) kapatma kararını işaret ettiler. Teksas Tarım Komiseri Sid Miller, federal hükümeti, zararlının Meksika üzerinden kontrolsüzce ilerleyip Amerikan topraklarına ulaşmasına izin veren 'yavaş, bürokratik ve eksik bir müdahale' ile suçladı. Miller, federal yetkilileri, Perşembe günü düzenledikleri basın toplantısında etkisiz oldukları gerekçesiyle reddettikleri insektisit tuzaklarını kullanmaya çağırdı.
